Hoe jouw overtuigingen je kunnen maken of kraken

Overtuigingen 1

In mijn vorige blog ‘leef je om te werken of werk je om te leven?’ had ik het over een overtuiging op het gebied van werk. Overtuigingen komen in alle maten en vormen voor en in alle domeinen van je leven. Zo zijn er overtuigingen over werk, relaties, jezelf, ouders, mannen, vrouwen etc. Deze overtuigingen vormen een belangrijk onderdeel van wie wij zijn en hoe wij naar de wereld kijken. Omdat overtuigingen zo belangrijk zijn kunnen zij ons maken of kraken, terwijl wij dat vaak zelf niet door hebben.

Bewustwording overtuigingen

De laatste jaren ben ik erg bewust geworden van mijn overtuigingen, zowel de positieve als de negatieve. Zo was ik ervan overtuigd dat ik alleen goed was als ik goed presteerde, speelde ik voor de knikkers en niet voor het spel en was ik overtuigd dat ik gelukkig werd als ik andere mensen gelukkig maakte. Tegelijkertijd had ik overtuigingen zoals het zorgen voor de mensen om mij heen, dat het belangrijk is om plezier te hebben in mijn leven en dat je alles kan bereiken waar je jezelf voor inzet. Deze overtuigingen heb ik mijzelf aangeleerd in mijn jeugd, door de ervaringen die ik opdeed en de heersende overtuigingen in mijn gezin. Deze overtuigingen hebben mij veel gebracht zoals een actief sociaal leven, veel interesses, vele succesvol afgeronde studies en een burn-out.

Ontstaan van overtuigingen

Overtuigingen helpen jou om de wereld om je heen te begrijpen. Het zou onmogelijk zijn om alle indrukken waarmee wij dagelijks gebombardeerd worden te begrijpen en te verwerken zonder overtuigingen. Overtuigingen worden gedurende je hele leven gevormd, maar vooral in je jeugd, op het moment dat je als kind het leven leert te begrijpen. Je bent dan nog een onbeschreven blad dat open staat voor allerlei overtuigingen en dat ook nodig heeft. Veel overtuigingen leer je binnen je gezin andere leer je door je eigen ervaringen. Als je bijvoorbeeld als kind iemand helpt en je waardering krijgt, dan is de kans groter dat je het vaker gaat doen en de overtuiging creëert dat andere helpen goed is. Voor hetzelfde geldt kan het zijn dat je anderen helpt en dat zij daar helemaal niet op zit te wachten en negatief reageren. Dan kan je de overtuiging creëren dat mensen voor zichzelf moeten zorgen. Zo zie je dat hetzelfde gedrag in een andere context kan leiden tot twee heel verschillende overtuigingen.

Maken of kraken

Positieve overtuigingen kunnen je enorm helpen in het leven, het kan je anker zijn en je overtuigingen 2vertrouwen geven. Zo kan de overtuiging ‘Ik werk voor mijn eigen geld’ je motiveren om werk te zoeken en aan het werk te blijven waardoor je zelfstandig kan zijn. Tegelijkertijd kan het je enorm tegenwerken op het moment dat je langdurig ziek of langdurig werkeloos bent. Dit soort overtuigingen is dan ook een van de redenen waarom mannen meer depressief raken en zelfmoord plegen tijdens periodes van (financiële) crisis dan vrouwen. Zo kan de overtuiging ‘zorgen voor je medemens is goed’ ervoor zorgen dat je een rijk sociaal leven leidt maar in een andere situatie kan het ervoor zorgen dat je, jezelf verwaarloost.

Overtuigingen onderzoeken

Het is erg belangrijk om je eigen overtuigingen onder de loep te nemen, zodat je ze kan evalueren. Passen mijn overtuigingen nog wel bij mijn huidige leven? Je bent hoogstwaarschijnlijk niet meer dezelfde persoon als toen je kind was. Zijn de overtuigingen die ik heb wel van mij? Vaak neem je overtuigingen over van bijvoorbeeld je ouders. Dan neem je hun beeld van de wereld over. Dit beeld komt waarschijnlijk niet helemaal overeen met je eigen wereld. Jij bent een uniek individu die ook nog in een andere tijd en realiteit leeft. Je bent nu een volwassen man en je merkt dat bepaalde overtuigingen je in de weg zitten, hoe ga je daar mee om?

Je kan negatieve overtuigingen als volgt aanpakken:
1. Benoemen van belemmerende overtuiging;
2. Realiseren dat de overtuiging geen werkelijkheid is;
3. Bewustwoording winst/verlies rekening overtuiging;
4. Positieve omkering/affirmatie van overtuiging.

Belemmerende overtuigingen ombuigen

Ik zal mijn eigen situatie als lijdend voorbeeld nemen:
Ik merkte een aantal jaar geleden dat ik enorm veel spanning ervaarde omdat ik de overtuiging had dat ik alleen goed was als ik goed presteerde en als ik andere mensen gelukkig maakte. Door het praten met andere mensen en professionals begon ik mij te realiseren dat het ook anders kon. Door mijn periodes van overspannenheid en burn-out kwam ik erachter dat deze overtuigingen mij in de afgrond hielpen. Vervolgens ben ik gaan kijken hoe ik hier anders mee om kon gaan. Door zelfonderzoek en therapie heb ik geleerd om milder naar mijzelf te kijken, dat ik goed ben zoals ik ben. Tevens heb ik geleerd dat ik eerst voor mijzelf moet zorgen en dan voor anderen en dat je mensen kan ondersteunen zonder jezelf te verwaarlozen. Ik heb mijn negatieve overtuigingen om kunnen keren waardoor ik nu als coach en blogger andere mannen vanuit een positieve basis kan ondersteunen. Mijn omgekeerde positieve overtuigingen helpen mij nu vooruit in mijn leven en vormen een sterke buffer in uitdagende tijden.

Overtuigingen en persoonlijke ontwikkeling

Overtuigingen kunnen je maken of breken. Als jij realiseert dat je overtuigingen jouw mening zijn en geen feiten dan kan je jouw overtuigingen voor je laten werken. Zodra jij weet dat je overtuigingen vloeibaar zijn i.p.v. vast in steen kan je, je overtuigingen mee laten groeien met je eigen persoonlijk ontwikkeling.

Welke overtuigingen heb jij en hoe ga jij hiermee om?

Leef je om te werken of werk je om te leven?

Worklife balance 3

Een aantal weken geleden had ik met een aantal van mijn broeders een gesprek over werk. We spraken over wat werk voor ons betekend. De overheersende mening was dat we werken om te leven. Wij werken zodat we de middelen kunnen vergaren om na het werk te leven. Zodat we kunnen genieten met onze partner, broeders, familie en onszelf. Ik was het hier tot voor kort  roerend mee eens, de laatste tijd denk ik er anders over.

De Bijbel en werk

Deze vraag gaat al ver terug. Wanneer Adam en Eva volgens de Bijbel uit het paradijs worden gezet krijgen ze de boodschap mee dat ze levenslang zullen moeten zwoegen om aan de kost te komen. Dat de aarde distels en doornen zal voortbrengen en dat zij ‘in het zweet van uw aanschijn’ hun brood zullen eten (Genesis 3: 17-19). In dezelfde Bijbel wordt bij Genesis 1:2 gesproken over hoe god de hemel en aarde schept en het aanschouwt als een sieraad en ‘zag dat alles wat Hij gemaakt had heel goed was’. Hieruit blijkt dat god duidelijk plezier en voldoening haalt uit zijn werk. Misschien niet vreemd dat vooral de situatie van Adam en Eva overheerst. Dat werk moeilijk, onafwendbaar is en het liefst vermeden wordt. Werk kan echter ook interessant, uitdagend en levensvervullend zijn, zoals het werk van God. Maar wij zijn geen goden of toch wel?

Werken om te leven

De afgelopen 20 jaar werkte ik om te leven. Hetzij via bijbaantjes naast mijn studie, hetzij via fulltime werken als marktonderzoeker. In mijn werk was ik een gemotiveerde werknemer en haalde ik plezier uit mijn werk. Ik was echter niet betrokken bij mijn werk. Ik werkte nooit over en hield er niet van om iets extra’s te doen voor de organisatie en mijn werk. Ik werkte om te leven. In deze periode dacht ik ook dat dit de enige juiste manier was om te leven. Mensen die leven om te werken zijn workaholics en kunnen het leven niet waarderen. Inmiddels weet ik beter.

Ik ben erachter gekomen dat deze tegenstelling niet bestaat. Wij creëren deze tegenstelling om onze keuze voor onszelf te rechtvaardigen. Stel je voor je zit in een baan waar je het niet naar je zin hebt en waarvan je weet dat je niet het beste uit jezelf haalt. Maar je hebt wel een vast contract en verdient veel geld. Je weet  dat je liever iets anders doet, maar je werkt om te leven. Er is geen ruimte voor een uitdagende en levensvervullende baan. Andersom geldt hetzelfde, als je een levensvervullende en uitdagende baan hebt hou je jezelf voor dat je geen ruimte hebt voor een bevredigend sociaal leven. Het lijkt zelfs wel goed te klinken, je maakt een keuze! Want het leven is een trade-off.

Hoeveel risico ben jij bereid te nemen?

Ja keuzes maken is goed, als jij het niet doet worden de keuzes voor jou gemaakt. Maar dit is echter geen trade-off! Deze overtuiging is geen reden werk te doen waar je geen voldoening uithaalt en waar je talenten onbenut blijven of om je sociale leven te verwaarlozen. De ware trade-off gaat om iets anders, namelijk risicovermijding. Hoeveel risico ben je bereidt te nemen? Ben je bereidt om de veilige, warme haven van je vaste baan op het spel te zetten of ruimte voor je sociale leven in te bouwen door je leven anders in te delen? Als we de ware motieven achter onze overtuiging verkennen dan weten we in ieder geval waarom we bepaalde (carrière) keuzes maken en kan je een bewuste keuze maken. Dat is weer belangrijk voor je geweten en zielenrust. Zo blijkt dat mensen aan het eind van hun leven vooral spijt hebben dat ze niet trouw waren aan hunzelf en hun dromen niet hebben gevolgd. Ze hebben spijt dat ze zo hard gewerkt hebben en daardoor contact met familie en vrienden miste en zichzelf niet toegestaan hebben om gelukkiger te zijn.

Jezelf geluk gunnenWorklife balance 2

Het afgelopen jaar heb ik gemerkt dat werk en privé één zijn en dat je daar geen keuze in hoeft te maken. Je kan zowel voldoening als geluk uit je werk en privéleven halen. Simpel gezegd heeft iedereen er baat bij als jij je goed voelt in je werk waar je voldoening uit haalt en tevens een sociaal leven hebt waar jij gelukkig van wordt. De enige vraag die ertoe doet is:
Gun ik mijzelf een gelukkig een goed leven?

Wil jij werken aan je eigen werk/prive balans bezoek dan mijn website.

Hoe kan je omgaan met drama in relaties?

Man being angry at woman and using violence

Een aantal weken geleden had ik een training waarin veel aandacht werd besteed aan de dramadriehoek. De dramadriehoek bestaat uit een driehoek waarin drie rollen te onderscheiden zijn. Deze drie rollen zijn: redder, slachtoffer en aanklager. Het idee hierachter is dat conflicten tussen mensen ontstaan, omdat mensen twee verschillende rollen aannemen en zoals je wel kan raden komt daar drama van. 

Rollenspel

Voor ik hier verder op inga zal ik in het kort uitleggen wat de drie rollen inhouden:

  • Redder:dit zijn mensen die anderen willen ‘redden’. Het zijn mensen met veel verantwoordelijkheidsgevoel. Zij bieden graag veel en vooral ongevraagd hulp en wanen zichzelf onmisbaar.
  • Slachtoffer:dit zijn mensen die hulp zoeken en het gevoel hebben dat het leven tegenzit en dat ze slachtoffer zijn van de omstandigheden. Zij reageren vooral vanuit onmacht.
  • Aanklager:aanklagers zijn mensen die kritisch en afwijzend zijn. Ze wijzen snel op tekortkomingen van anderen en krijgen daar zelf een goed gevoel van.

Hoe drama begint

Het drama komt door het volgende: de Redder is altijd aan het zoeken naar slachtoffers om te redden. Hij krijgt daar een goed gevoel van. Maar is de redder wel bezig met het dramadriehoek 1redden van de ander? Het Slachtoffer is altijd op zoek naar een Redder. Hij wil dat iemand anders zijn problemen oplost. Maar kan een ander wel jouw problemen oplossen? Deze twee rollen zullen altijd naar elkaar toetrekken. Op een gegeven moment kan de Redder op het punt komen dat hij er genoeg van heeft: ‘Jij wil niet geholpen worden!’ ‘Het kost mij teveel moeite!’ ‘Jij verandert nooit!’ Het Slachtoffer kan er ook genoeg van krijgen, omdat hij het gevoel heeft dat hij nooit genoeg geholpen wordt: ‘Jij begrijpt mij toch niet!’ ‘Jij hebt makkelijk praten!’ Zo kunnen Redders en Slachtoffers veranderen in Aanklagers.

Mijn ervaring met drama

Zelf heb ik in vele dramadriehoeken gezeten. Als moraalridder ben ik regelmatig Redder of Aanklager en af en toe Slachtoffer geweest. Zo wilde ik mijn vrouw, moeder, broers en vrienden redden. Erg vermoeiend kan ik je vertellen! Ik drong mij regelmatig aan hun op, omdat ik voelde dat er iets niet goed zat. Hooggevoeligheid en de rol van Redder kunnen een gevaarlijke combinatie zijn. Sommige mensen zaten in de rol van Slachtoffer en zochten mij op, aan anderen drong ik mij op. Uiteraard met de beste bedoelingen. In een aantal relaties nam ik ook de rol van Aanklager in. Mensen veranderden niet snel genoeg, wilde niet luisteren of het deed mij simpelweg teveel pijn om ze om mij heen te hebben. Tenslotte ben ik af en toe ook Slachtoffer geweest. Dit was vooral in de periode van mijn overspannenheid en burn-out. Ik was toen boos en teleurgesteld dat niemand mij redde toen ik dat nodig had. Ik had hun toch ook al die jaren gered! Na mijn Slachtoffer-periode kwam ik erachter dat ik zo veel bezig was met anderen  redden om stiekem mijzelf te redden. Ik hielp mensen vanuit mijn eigen tekort. Er zat een gat in mij die ik wilde opvullen met het helpen van anderen in de hoop dat anderen mij zouden helpen en het gapende gat konden opvullen. Dat werkte dus niet. Ik werd altijd teleurgesteld, simpelweg omdat andere mensen niet konden geven wat ik nodig had. Het werd tijd dat ik mijzelf ging redden!

Van helpen naar ondersteunen

Redders kan je vaak vinden in hulpverlenende beroepen. Niet raar natuurlijk. In mijn training herkende bijna iedereen zich wel in de rol van Redder. Empathische mensen die het beste met anderen voor hebben. Redders zijn vaak minder goed in zichzelf redden. Zeker als de Redder zelf trauma’s heeft meegemaakt wordt het redden iets dwangmatigs en minder gericht op de ander. Het is ook niet raar dat burn-out en overspannenheid veel voorkomen in dienstverlenende beroepen. Denk aan docenten, artsen en beroepen in het sociale werkveld. Als je niet goed voor jezelf zorgt wordt de kans op overspannenheid en burn-out groter. Bij Slachtoffers komt het dan ook veel minder voor. Zij kunnen vaak makkelijker hulp zoeken.

Is het dan slecht om andere mensen te willen ondersteunen? Nee, dat is het zeker niet! Als je voornamelijk de rol van Redder  inneemt dan is dat juist heel mooi. Dan heb je de mogelijkheden om andere mensen te helpen. Als je in de rol van Redder zit dan doe je het alleen niet op de juiste manier en niet met de juiste insteek. Voor mij ging het lichtje branden toen iemand tegen mij zei: ‘Je kan pas iemand anders helpen als je jezelf kan helpen’. Wanneer je minimaal evenveel klaarstaat voor jezelf als voor de ander dan kan je vanuit overvloed ondersteunen in plaats vanuit schaarste  redden. Daarnaast is het belangrijk om te realiseren dat je andere mensen pas echt helpt als je ze helpt zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun leven en zelfredzamer te worden. Het lijkt op  korte termijn goed om de problemen uit handen te nemen, maar feitelijk houd je mensen daardoor afhankelijk en in hun onmacht.

Hoe drama eindigt

Iedereen zit weleens in een dramadriehoek. Het is belangrijk bewust te worden van de rol die je in elk van deze relaties inneemt. Vaak loopt de relatie volgens een vast patroon. Als je de tijd en moeite neemt om over de rollen na te denken kan je vaak al snel zien waar je staat. Je kan anders in de relatie gaan staan op het moment dat jij door hebt wat jouw rol is en de dramadriehoek  doorbreken. De dynamiek in jullie relatie verandert als jij anders reageert en anders omgaat met de ander. Hier is vaak wel moed voor nodig. Relaties kunnen  nogal lang in een bepaald patroon zitten en het veranderen daarvan kan  moeite kosten. Je kan ook niet verwachten van de ander dat die (direct) mee verandert. Jij kan wel verantwoordelijkheid nemen voor jouw stuk en op die manier beter voor jezelf zorgen.

Hoe kan je de redder in jezelf  redden? Door jezelf op nummer 1 te zetten, verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen aandeel in het drama en mensen de kans te geven zelf verantwoordelijkheid te nemen.