Hoe jij de vete tussen je vrouw en je moeder oplost

Schoondochter en schoonmoeders 3

De relatie met je schoonfamilie kan moeizaam zijn. Het kan een grote uitdaging zijn om als buitenstaander in een groep te komen die al jaren bij elkaar is. Een bijzondere buitencategorie is de relatie tussen schoondochter en schoonmoeder. De competitie tussen de twee vrouwen kan nogal oplopen en dan zit je als man tussen twee vuren. Kies je voor je moeder, dan ben je een slappe zak. Kies je voor je vrouw, dan stel je je moeder teleur, de vrouw die je heeft opgevoed en je eerste grote liefde. Dan maar het liefst vermijden. Je wilt niet kiezen tussen de twee belangrijkste vrouwen in je leven of toch wel?

De legendes over schoonmoeders en schoondochters

De laatste tijd heb ik mij verdiept in de relatie tussen schoonmoeders en schoondochters. Het blijkt dat deze twee belangrijke vrouwen in het leven van een man wereldwijd vijandig tegenover elkaar worden gezet. Zo is er een Joods spreekwoord dat zegt dat ‘een man zich pas na de dood van zijn moeder aan zijn vrouw gaat hechten’. De Congolese Yaka vergelijken een schoonmoeder met ‘een varkenssnuit die overal loopt te snuffelen en te graven’. In Japan stellen ze dat je twee dingen nooit kan vertrouwen: een mooie ochtend en een glimlach van je schoonmoeder. Tenslotte waarschuwen Antillianen ons: ‘De vriendschap van een schoonmoeder is als droogte in het regenseizoen’.
Kortom vooroordelen te over. Maar toch zit je nu als man tussen twee vuren. Hoe ga je hiermee om?

Als slachtoffer tussen vrouw en moeder?

Je bevindt je als volwassen man in een serieuze relatie en je moeder en je Schoondochter en schoonmoeders 2vrouw/vriendin vliegen elkaar in de haren. Volgens je moeder is je vrouw/vriendin niet goed genoeg voor jou en volgens je vrouw/vriendin is je moeder bemoeizuchtig en kritisch. Nu is waarschijnlijk je eerste gedachte dat het probleem bij hun ligt en dat jij eigenlijk het slachtoffer bent. Maar als je er wat verder over nadenkt, dan kom je erachter dat jij de belangrijkste overeenkomst bent die zij hebben. Zonder jou zouden zij nooit in deze situatie zitten. Het wordt dus tijd om naar jouw rol in dit drama te kijken.

Over het algemeen zal je als man geen partij willen kiezen. Je houdt van beide en wilt vooral geen gezeur. In de praktijk komt het erop neer dat je publiekelijk, vooral bij je familie, (stilzwijgend) kiest voor je moeder. Je vrouw wordt boos en thuis verontschuldig je jezelf en kies je partij voor je vrouw of geef je aan dat jij er ook niets aan kan doen. Dit lijkt de beste oplossing om iedereen tevreden te houden. Dit is echter schijn. Je houdt het probleem in stand en je komt constant in een spagaat terecht.

Mijn ervaring

Zelf heb ik dit ook meegemaakt met mijn vrouw en moeder. Ik had een hechte band met mijn moeder. Ik ben deels alleen door mijn moeder opgevoed en wij hebben samen veel meegemaakt. Toen ik mijn vrouw ontmoette en voorgesteld had aan mijn moeder was het in het begin nog wel oké. Langzamerhand merkte ik echter irritaties over en weer tussen mijn vrouw en mijn moeder. Moeder die schijnbaar onschuldige opmerkingen maakte en mijn vrouw die heftig reageerde. Ik stond in eerste instantie aan mijn moeders kant. Ik begreep de uitbarstingen van mijn vrouw niet, ook niet toen ze het uitlegde. Na jaren begon ik het te begrijpen. Ik begon in te zien dat mijn vrouw subtiel ondermijnd werd door mijn moeder en dat beide vrouwen eigenlijk in competitie waren om mijn liefde en aandacht. Het oude tegen het nieuwe. In deze competitie begint je vrouw met een achterstand. Je moeder heeft jarenlang een monopolie op jou gehad en heeft jou gebaard. Daarnaast heeft je moeder een formele en informele machtspositie binnen het gezin, de matriarch. Je vrouw is echter een outsider, een vreemdeling die binnen een gevestigde en soms hechte groep komt met zijn eigen regels. Hoe je het ook went of keert, je vrouw brengt verandering in de groep en de grootste verandering is voor je moeder. Zij zal haar positie als belangrijkste vrouw in je leven langzaamaan verliezen aan je vrouw. Hier kan zij zich tegen gaan verzetten, omdat loslaten moeilijk kan zijn. Het is aan jou om hier je verantwoordelijkheid in te nemen. Noch je moeder, noch je vrouw kunnen dit voor je oplossen. Tenzij je vrouw bij je weggaat, wat niet echt een constructieve oplossing is.

Verantwoordelijkheid nemen in je relatie

Als je een serieuze relatie aangaat is het belangrijk om te realiseren dat je ook echt voor je vrouw kiest. Dit betekend dat je haar ook steunt binnen je familie en op een bepaald moment je moeder trotseert en de psychologische navelstreng doorknipt. Dit is een belangrijk onderdeel om een volwassen man te worden. Je vrouw komt op de eerste plaats en daarna je moeder. Je bouwt een toekomst op met je vrouw en (als het goed is) niet met je moeder. Dit zal in het begin pijn doen voor zowel jou als je moeder. Je zal echter naar verloop van tijd merken dat je relatie met zowel je vrouw als je moeder vooruit gaat. Je vrouw heeft een man die onvoorwaardelijk voor haar kiest en verantwoordelijkheid neemt. Je moeder kan met jou en je vrouw een gezonde relatie opbouwen en ze kan ondersteunend en liefdevol vanaf een afstand zijn. Jij kan volwassen in het leven staan, je verantwoordelijkheid nemen en een goede relatie opbouwen met je vrouw en je moeder.

Je moeder en je vrouw zijn de belangrijkste vrouwen in je leven. Ze kunnen een hel van jouw leven maken en jij die van hen. Jij kan jullie relatie in balans brengen als jij verantwoordelijkheid neemt, bewuste keuzes maakt en moedig bent.

 

Hoe de evolutie ons beter kan leren omgaan met stress

SONY DSC

Onlangs was ik bij een lezing van The School of Life over het boek ‘Van Big Bang tot Burn-out’. De evolutietheorie blijkt een interessante invalshoek te hebben op stress, overspannenheid en burn-out. Wat als stress niet alleen veroorzaakt wordt door je omgeving en persoonlijkheidseigenschappen maar ook omdat ons lichaam een verouderde machine is?

Evolutietheorie in een notendop

In een notendop stelt de evolutietheorie dat organismen die zich het beste aanpassen aan hun omgeving overleven. Zo heeft bijvoorbeeld een vogel die in een omgeving leeft waar veel harde noten als voedsel zijn een voordeel als hij een sterke snavel heeft. De vogels met een sterke snavel kunnen makkelijker eten, wat hun kans op overleven en op voortplanting vergroot. De vogels die zwakkere snavels hebben zullen minder kans hebben op overleven en voortplanten, waardoor de mutatie van een harde snavel op een gegeven moment de hele populatie beslaat.

Evolutietheorie en stress

De grote drijfveer achter de evolutie is stress. Als een organisme in een omgeving komt waarin het moeilijk kan overleven dan ervaart het organisme een stressor (oorzaak van stress). Vervolgens gaat het dier in de loop van duizenden jaren zich aanpassen, zodat het beter kan overleven in de nieuwe omgeving. Door dit systeem hebben wij ons kunnen ontwikkelen van eencellige organismen tot de mensen die wij nu zijn. Ieder organisme ervaart dan ook stress. Het is heel natuurlijk en een belangrijk deel van onze ontwikkeling. Het probleem ligt dan ook niet zozeer bij de stressor, maar bij onze reactie op de stressor.

Als een vis reageren op stress

We kunnen dus stellen dat de problemen niet bij stress ligt, maar bij onze reacties daarop. Het bizarre is dat wij op dezelfde manier reageren op stress als een vis. Dus als  wij stress ervaren op ons werk, in onze relatie, op social media etc. dan reageren wij op dezelfde manier als een vis. Zo een 500 miljoen jaar geleden was min of meer onze stressreactie al uitgekristalliseerd. We kunnen vluchten, vechten of verstijven. Evolutie goudvisDat is ons volledige repertoire. Om deze reacties te faciliteren worden er allerlei processen in je lichaam ingezet, zoals het aanmaken van adrenaline, noradrenaline, cortisol, vasopresine en acetylcholine. Dat is fijn voor een vis als zijn leven bedreigd wordt, maar minder fijn als wij ons druk maken over de financiële crisis of problemen in onze relatie. We kunnen stellen dat dit systeem geen raad weet met psychologische en/of imaginaire  stress aangezien wij tegenwoordig gebombardeerd worden door stressoren die niet eens in de ergste nachtmerrie van een vis voorkomen. Het ironische is dat wij het zelf gecreëerd hebben. Wij hebben onze omgeving zover aangepast dat wij ons er niet meer goed aan kunnen aanpassen. Moeten wij dan ook accepteren dat we constant onder stress staan? Ja en nee.

Onze voorstellingsvermogen is een probleem bij ons hedendaagse stress. Erg nuttig wanneer je op de steppe kan voorstellen dat er achter een bewegende struik een leeuw verstopt zit. Minder nuttig als je kan voorstellen dat je presentatie voor een volle zaal volledig mislukt. Vluchten, vechten of verstijven zullen je daar niet bij helpen. Hoe graag wij er ook vanaf willen, stressoren horen bij het leven. We kunnen er echter wel anders mee om leren gaan. Dit begint bij het accepteren dat je altijd stressoren in je leven zal hebben. Het ‘perfecte’ leven bestaat niet. Het meest optimale is homeostase, balans. Dit komt erop neer dat je voldoende eten en drinken hebt, je niet gewond bent en je leven niet in gevaar is. Er is één troost, iedereen heeft last van stressoren. Je ouders, je manager, Max Verstappen en de Dalai Lama. Het accepteren is een goed begin.

Je stressreactie systeem hacken

Dat wij bewust zijn van wat wij doen en de toekomst kunnen voorstellen heeft ook voordelen. Wij kunnen ons bewustzijn inzetten om onze stressreactie te hacken. Door meer zelfinzicht kunnen wij erachter komen wat onze stressoren zijn en hoe wij daarop reageren. Dit kan bijvoorbeeld door meditatie, mindfullness, coaching en/of therapie. Dit verschaft ons enerzijds inzicht in onze kwetsbaarheden en situaties waarin wij veel stress ervaren en anderzijds geeft dat ons inzicht op wat voor manier wij (verkeerd) reageren in deze situaties. Zodra wij dit weten kunnen wij eraan werken om anders te reageren in deze situaties. Het ervaren van stress is een complexe samenkomst van factoren. Een goed overzicht van deze factoren voor jouw persoonlijke situatie is erg belangrijk. Dit heeft te maken met genetische en biologische factoren, opvoeding, sociale steun, lifestye, coping etc. In het plaatje hieronder kan je een overzicht vinden.

Evolutie onderzoek

Uiteindelijk resulteren deze factoren in een balans tussen draagkracht en draaglast. Op het moment dat je meer draagkracht dan draaglast hebt kan je goed functioneren, maar andersom kan je in de problemen komen.

Beter omgaan met stress

De evolutie biedt ons een alternatieve verklaring voor stress. Pijnlijk om te realiseren dat je altijd stress zal hebben maar ook wel weer geruststellend. Vergeet niet dat je zoveel last hebt van stress, omdat je in een oude gebrekkige Opel mee willen draaien in de formule 1 en dat iedereen om je heen dat wil. Je kan echter de keuze maken om je stressreactie systeem te hacken en de vis achter je te laten.