Wat we van sprookjes kunnen leren

sprookjes-1

Sprookjes hebben mij altijd gefascineerd. Dat begon bij de fantasierijke dikke sprookjesboeken van Grimm tot de hedendaagse fantasyboeken, spellen en films. Het moraal, de persoonlijke ontwikkeling, de strijd en het epische verhaal spreken mij enorm aan. De laatste tijd ben ik in de ban van de serie ‘Once upon a Time’. Niet alleen is deze serie erg vermakelijk vanwege bovenstaande redenen, er valt ook wat te leren van deze ogenschijnlijke zoetsappige en dramatische verhalen.

Helden en schurken

‘Once upon a Time’ gaat over sprookjesfiguren die door een vloek in een afgesloten dorpje in de huidige wereld terechtkomen. De verhalen zijn enigszins gemoderniseerd en flink verdiept. Zowel de helden als de schurken willen een ‘happy end’ krijgen. Zoals iedereen weet is een ‘happy end’ alleen voorbestemd voor helden, de schurken eindigen ongelukkig of dood. Het mooie van deze serie is dat je eigenlijk zowel de helden als de schurken ziet worstelen met hun leven en hun voorbestemde ‘lot’. Toch lijken de schurken meestal aan het kortste eind te trekken. Elk seizoen weer proberen ze eraan te ontsnappen, maar het lukt ze helaas niet. De schurken zijn verongelijkt, boos en jaloers op de helden. Zij voelen zich eigenlijk slachtoffer van de helden. Elke keer als zij in de buurt komen van hun ´happy end´ is er wel weer een prins of prinses die het van ze afneemt. Tevens voelen zij zich slachtoffers van het ´lot´. Het is bepaald dat zij geen ´happy end´ krijgen. De helden krijgen met net zoveel problemen te maken als de schurken. Hun ´happy end´ dreigt elke keer afgenomen te worden door de schurken. Waarom krijgen de helden dan wel een ´happy end´ en de schurken niet?

‘Happy end’

Het wordt interessant als we kijken hoe de helden en schurken hun ´happy end´ proberen te bereiken. De helden hebben meestal vertrouwen, hoop en moed. Elke keer (soms tegen beter weten in) vechten ze voor een betere toekomst voor hunzelf en de mensen om hun heen. Ze zijn vaak (uiteindelijk) bereid om de moeilijke keuzes en offers te maken en hun angsten te overwinnen voor hun ‘happy end’. De schurken daarentegen laten zich vaak leiden door hun angsten, wantrouwen, willen alles hebben en zijn niet bereid om de nodige offers te maken. Zelf zien zij dit niet en blijven vastlopen in een neerwaartse negatieve spiraal. Zij zien de enige mogelijkheid om bij hun ‘happy end’ te komen door de schrijver van hun lot een gelukkiger lot te laten schrijven. Kortom zij leggen de schuld van hun lot bij een ander neer. Uiteraard zijn dit sprookjes en is het flink uitvergroot en gedramatiseerd, maar zo ver ligt het ook weer niet van de realiteit af.

Keuzes

Net als de helden en de schurken heb je een keuze hoe je in je leven staat en met je problemen omgaat. In de serie wordt ook duidelijk dat geen enkele schurk geboren wordt als schurk. Ze worden een schurk door de keuzes die ze maken op cruciale momenten in hun leven. Zo is het ook in ons leven. Ik geloof niet dat mensen ‘slecht’ worden geboren. Je kan een moeilijke start hebben, bijvoorbeeld geen goed voorbeeld van je ouders, traumatische gebeurtenissen of genetische kwetsbaarheden. Hier heb je zelf weinig tot geen invloed op. Waar je wel invloed op hebt is hoe je ermee omgaat. Kies je ervoor om het verkeerde voorbeeld van je ouders mee te nemen en je leven te bepalen of kies je ervoor om een nieuw pad te bewandelen? Overwin je je angst en gun je jezelf de liefde van je leven of laat je haar lopen? Uiteraard kunnen wij niet altijd de ‘juiste’ keuzes maken. De helden zijn ook niet altijd moedig en de schurken zijn niet altijd slecht. Wel kunnen wij ons realiseren dat wij altijd een keuze hebben, hoe zwaar en moeilijk de situatie ook is of lijkt.

Uiteindelijk wil iedereen een ‘happy end’. Het is aan jou hoe jij die wil bereiken.

sprookjes-2