Hoe de evolutie ons beter kan leren omgaan met stress

SONY DSC

Onlangs was ik bij een lezing van The School of Life over het boek ‘Van Big Bang tot Burn-out’. De evolutietheorie blijkt een interessante invalshoek te hebben op stress, overspannenheid en burn-out. Wat als stress niet alleen veroorzaakt wordt door je omgeving en persoonlijkheidseigenschappen maar ook omdat ons lichaam een verouderde machine is?

Evolutietheorie in een notendop

In een notendop stelt de evolutietheorie dat organismen die zich het beste aanpassen aan hun omgeving overleven. Zo heeft bijvoorbeeld een vogel die in een omgeving leeft waar veel harde noten als voedsel zijn een voordeel als hij een sterke snavel heeft. De vogels met een sterke snavel kunnen makkelijker eten, wat hun kans op overleven en op voortplanting vergroot. De vogels die zwakkere snavels hebben zullen minder kans hebben op overleven en voortplanten, waardoor de mutatie van een harde snavel op een gegeven moment de hele populatie beslaat.

Evolutietheorie en stress

De grote drijfveer achter de evolutie is stress. Als een organisme in een omgeving komt waarin het moeilijk kan overleven dan ervaart het organisme een stressor (oorzaak van stress). Vervolgens gaat het dier in de loop van duizenden jaren zich aanpassen, zodat het beter kan overleven in de nieuwe omgeving. Door dit systeem hebben wij ons kunnen ontwikkelen van eencellige organismen tot de mensen die wij nu zijn. Ieder organisme ervaart dan ook stress. Het is heel natuurlijk en een belangrijk deel van onze ontwikkeling. Het probleem ligt dan ook niet zozeer bij de stressor, maar bij onze reactie op de stressor.

Als een vis reageren op stress

We kunnen dus stellen dat de problemen niet bij stress ligt, maar bij onze reacties daarop. Het bizarre is dat wij op dezelfde manier reageren op stress als een vis. Dus als  wij stress ervaren op ons werk, in onze relatie, op social media etc. dan reageren wij op dezelfde manier als een vis. Zo een 500 miljoen jaar geleden was min of meer onze stressreactie al uitgekristalliseerd. We kunnen vluchten, vechten of verstijven. Evolutie goudvisDat is ons volledige repertoire. Om deze reacties te faciliteren worden er allerlei processen in je lichaam ingezet, zoals het aanmaken van adrenaline, noradrenaline, cortisol, vasopresine en acetylcholine. Dat is fijn voor een vis als zijn leven bedreigd wordt, maar minder fijn als wij ons druk maken over de financiële crisis of problemen in onze relatie. We kunnen stellen dat dit systeem geen raad weet met psychologische en/of imaginaire  stress aangezien wij tegenwoordig gebombardeerd worden door stressoren die niet eens in de ergste nachtmerrie van een vis voorkomen. Het ironische is dat wij het zelf gecreëerd hebben. Wij hebben onze omgeving zover aangepast dat wij ons er niet meer goed aan kunnen aanpassen. Moeten wij dan ook accepteren dat we constant onder stress staan? Ja en nee.

Onze voorstellingsvermogen is een probleem bij ons hedendaagse stress. Erg nuttig wanneer je op de steppe kan voorstellen dat er achter een bewegende struik een leeuw verstopt zit. Minder nuttig als je kan voorstellen dat je presentatie voor een volle zaal volledig mislukt. Vluchten, vechten of verstijven zullen je daar niet bij helpen. Hoe graag wij er ook vanaf willen, stressoren horen bij het leven. We kunnen er echter wel anders mee om leren gaan. Dit begint bij het accepteren dat je altijd stressoren in je leven zal hebben. Het ‘perfecte’ leven bestaat niet. Het meest optimale is homeostase, balans. Dit komt erop neer dat je voldoende eten en drinken hebt, je niet gewond bent en je leven niet in gevaar is. Er is één troost, iedereen heeft last van stressoren. Je ouders, je manager, Max Verstappen en de Dalai Lama. Het accepteren is een goed begin.

Je stressreactie systeem hacken

Dat wij bewust zijn van wat wij doen en de toekomst kunnen voorstellen heeft ook voordelen. Wij kunnen ons bewustzijn inzetten om onze stressreactie te hacken. Door meer zelfinzicht kunnen wij erachter komen wat onze stressoren zijn en hoe wij daarop reageren. Dit kan bijvoorbeeld door meditatie, mindfullness, coaching en/of therapie. Dit verschaft ons enerzijds inzicht in onze kwetsbaarheden en situaties waarin wij veel stress ervaren en anderzijds geeft dat ons inzicht op wat voor manier wij (verkeerd) reageren in deze situaties. Zodra wij dit weten kunnen wij eraan werken om anders te reageren in deze situaties. Het ervaren van stress is een complexe samenkomst van factoren. Een goed overzicht van deze factoren voor jouw persoonlijke situatie is erg belangrijk. Dit heeft te maken met genetische en biologische factoren, opvoeding, sociale steun, lifestye, coping etc. In het plaatje hieronder kan je een overzicht vinden.

Evolutie onderzoek

Uiteindelijk resulteren deze factoren in een balans tussen draagkracht en draaglast. Op het moment dat je meer draagkracht dan draaglast hebt kan je goed functioneren, maar andersom kan je in de problemen komen.

Beter omgaan met stress

De evolutie biedt ons een alternatieve verklaring voor stress. Pijnlijk om te realiseren dat je altijd stress zal hebben maar ook wel weer geruststellend. Vergeet niet dat je zoveel last hebt van stress, omdat je in een oude gebrekkige Opel mee willen draaien in de formule 1 en dat iedereen om je heen dat wil. Je kan echter de keuze maken om je stressreactie systeem te hacken en de vis achter je te laten.

Alles of niets

alles-of-niets-3

De term ‘Alles of niets’ komt voor de meeste mannen wel bekend voor. Bijvoorbeeld in sporten, games, werk etc. Zelf kan ik er ook wat van. Ik geef niet op als ik bijvoorbeeld aan het hardlopen ben en het gaat niet zo lekker. Ik moet de afstand lopen die ik mijzelf heb opgelegd, anders ben ik een watje en heb ik gefaald. Ik hoor het ook bij andere mensen  die bijvoorbeeld door blijven sporten als het niet goed gaat en daardoor blessures krijgen. Of constant overwerken om maar die ene opdracht af te krijgen en uiteindelijk vermoeid en uitgeblust raken.  

De kracht van verliezen

Het lijkt een mooi streven om voor het uiterste te gaan, zodat je alles uit jezelf kan halen. Er is in principe ook niets mis mee om ambitieus te zijn en te willen streven naar iets beters. Ik denk dat dit een van de redenen is dat mensen zoveel hebben kunnen bereiken, alles-of-niets-1van het uitvinden van vuur tot het bereiken van de maan en verder. Het is een drijvende kracht. Wat ik echter wel veel bij mannen zie is dat het tot extremen wordt gepusht. Dat je  je eigen grenzen voorbijgaat om maar dat doel te bereiken die vervolgens weer wordt verzet. Het wordt een soort van rat-race dat je nooit kan winnen. Het probleem hierin is dat je nooit altijd de beste kan zijn en dat er altijd iemand verliest. Ook al win je zo vaak je zal altijd een keer verliezen, een zeer onzekere positie. De meest succesvolle mensen zoals Michael Jordan geven aan dat ze voornamelijk succesvol zijn door de keren dat ze misten en verloren. De kracht en de lering van verliezen worden onderschat.

Competitief

Het alles of niets principe komt vooral veel bij mannen voor. Zo blijkt dat meer dan 80% van de directeuren van grote ondernemingen mannen zijn, 94% van de wereldleiders mannen zijn en mannen verdienen gemiddeld 20% meer dan vrouwen. Tegelijkertijd zijn 92% van de gevangenen mannen, 78% van de daklozen zijn mannen en mannen plegen  twee keer zo vaak zelfmoord als vrouwen. Mannen lijken minimaal net zo vaak te verliezen als dat ze winnen. Vrouwen zijn meer vertegenwoordigt in de middelste regionen, meer gematigd. Mannen zijn, over het algemeen, competitiever. Ik merkte dit al van jongs af aan. Wij speelden vaak spelletjes thuis waarin mijn vrienden en ik elkaars bloed konden drinken en echt boos konden worden. De vrouwen waren veel gemoedelijker en reageerde pas na veel provocatie. Waar winnaars zijn, zijn ook verliezers.

Nuances

Deze alles of niets mentaliteit is een van de oorzaken van overspannenheid en burn-out. Door het zwart-wit denken ontbreekt alle nuance. Je werk is goed of slecht, mensen zijn goed of slecht, jij bent goed of slecht. Dit kan een enorme prestatiedruk op iemand leggen, waardoor je uiteindelijk kan breken. Tussen zwart en wit zitten velen kleuren. Als je in extremen denkt zal je deze kleuren nooit ontdekken en blijft je wereld grauw. Zelf merkte ik dat ik dingen ging vermijden waarin ik niet optimaal verwachtte te presteren en hierdoor miste ik veel. Langzaamaan ben ik dingen gaan verkennen, zoals hardlopen, klussen, bloggen en coachen. Toen ik daarmee begon merkte ik pas hoeveel ik vroeger miste uit angst om te falen. Veel van bovenstaande activiteiten vind ik nog steeds wel spannend, maar ik kan er beter mee omgaan. Het belangrijkste is dat ik het probeer, het resultaat beter is dan ik verwacht en dat ik kan accepteren dat het resultaat minder dan perfect is.

Ik ben helemaal voor ontwikkeling en het beste uit jezelf  halen. Dit betekend echter niet dat het altijd goed moet gaan, dat je altijd kan winnen en dat je verlies ten alle tijde moet vermijden. Het is zonde als je alleen maar naar de extremen kijkt in jezelf en anderen, je mist dan alles wat daartussen zit.

Een probleem is een probleem als je het als een probleem ziet

problemen-1

De zaterdag voor kerst was zo een dag. Ik zat toen in een drukke periode: nieuwe ontwikkelingen voor Moedige Mannen coaching, een nieuwe jongere die ik vrijwillig coach wat niet lekker liep, mijn vrouw en moeder in het gips, huishoudelijke taken, druk vanuit het UWV en de drukte van de feestdagen . Kortom, ik was  druk. Deze betreffende zaterdag had ik een coaching training in Utrecht en zou ik ‘s avonds om 22.00 naar de nieuwe Star Wars film gaan en mogelijk daarna nog de stad in. Ik maakte mij erg druk om deze dag, zou het niet teveel zijn? De training was uiteindelijk pittig, maar ook interessant en leerzaam. Star Wars was beter dan verwacht en daarna nog even de stad in geweest. Ik had genoten van de dag. Waar maakte ik mij druk om?

Hoofdzaken

problemen-2Dit soort situaties komen bij mij nogal eens voor, zeker in drukke periodes. Ik ga dan teveel in mijn hoofd zitten, terwijl ik het beste ben als ik dingen gewoon doe en er niet teveel over nadenk. Ik merk dat ik een probleem van dingen maak die eigenlijk helemaal geen probleem zijn. Hierdoor kan ik van leuke en interessante dingen moeilijkheden en problemen maken. Op het moment dat de dag aanbreekt merk ik dat het allemaal wel meevalt. Het lijkt zonde van de energie en moeite, je druk maken om dingen die eigenlijk geen probleem zijn.

Onbewust

problemen-3Ik ben blijkbaar niet de enige. Uit een onderzoek van ING blijkt dat 25% van de mensen zich minder druk wil maken in 2017. De oorzaak ligt, naar mijn idee, dat wij teveel denken. Vooral in het Westen zijn wij heel erg gericht op ons denkvermogen. Wij vergeten gemakshalve dat van alles wat wij doen slechts een paar procent bewust is. Dat betekend dus dat wij bijna alles onbewust en intuïtief doen. Wij doen echter heel erg ons best om met die paar procent bewustzijn die hele poel onbewustzijn te beheersen. Dat kan weleens frustrerend worden en problemen veroorzaken die er niet echt zijn, vooral als het druk is.

Intuïtie

Om dit tegen te gaan is het belangrijk om ‘los te laten’. Belangrijk hierin is het vertrouwen in jezelf te krijgen, dat je alles aankan wat er op je pad komt. Mocht dat onverhoopt niet lukken dan los je het probleem op dat moment wel op. Daarnaast is het goed om meer in contact te komen met  jezelf, je gevoelens en je intuïtie. Dit helpt om bovenstaande te realiseren. Dit kan bijvoorbeeld door yoga, meditatie, sporten of coaching. Meditatie heeft mij goed geholpen.

Sinds deze blog houd ik mijzelf ook elke keer voor dat een probleem een probleem is als je er een probleem van maakt.

Heart of men – De kracht van mannen deel 3

delen-is-verbinden

In deze serie van drie gastbloggen kan je een verslag lezen over ‘Heart of Men’ een mannenworkshop georganiseerd door Ton van der Kroon en Jan Roelofs in Orval België. Deze week het laatste en derde deel uit de serie.

Opnieuw boos op Ton

Om half vier die nacht word ik wakker. Opnieuw boos op Ton. Hij was natuurlijk niet voor de zweethut omdat er onvoldoende aandacht voor zijn Jeruzalem verhaal was. Ego. Ik lig er een tijd over te denken en schrijf het een en ander op. Dan wordt hij ook wakker en we hebben het er over. Het klaart de lucht, wat zojuist nog een onoverkomelijk probleem scheen, vervaagt zonder veel lading naar de achtergrond.

Zaterdagmorgen opnieuw een mooie deelcirkel. Na een uur moet er iemand naar de wc, we zullen een korte pauze nemen en dan weer verder gaan. Ik wacht tot iedereen er weer is, wil graag het verhaal van Frans laten horen, dit lijkt me daarvoor een uitgelezen moment. Maar de groep valt opnieuw uit elkaar, na twintig minuten zijn we nog niet compleet. Gert stelt voor elkaar te gaan masseren. Nee bedankt. Ik word steeds bozer en verlaat de zaal. “Ik zie jullie om half een wel weer bij de lunch”. Beneden zie ik Ton en Jan V bij de thee staan praten. Ik zeg dat ik dit niet leuk vind en nu naar buiten ga.

Ik loop naar de bron en ga daar opnieuw op het bankje zitten. Wat is er aan de hand? Waarom ben ik hier nou zo ontzettend boos over? Ik bid om helderheid en dan beginnen heel langzaam wat stukjes op hun plaats te vallen. Er ontstaat ruimte om de bal van boosheid in mezelf en ik schrijf in mijn dagboek: “Wat ik te geven heb is niet welkom”. Het is nog niet eens dat ik afgewezen word, er is gewoon niemand om het te ontvangen. Een golf van verdriet welt in me op en tal van momenten schieten voor mijn ogen langs waarop deze pijn werd aangeraakt maar onmiddellijk weer werd weggestopt achter zelfveroordeling. “Ik doe het ook niet goed.” “Ik ben ook niet handig genoeg.” “Ik doe ook niet genoeg mijn best.”

Op dit moment kan ik bij de pijn blijven en ik huil met grote snikken. Mijn tranen vloeien in de bron. Het lucht me op, ik voel meer ruimte van binnen, maar het is nog niet over. Ik voel me strak en nijdig. Hier moet ik iets mee in de groep.

Even later aan de lunchtafel ben ik zwijgzaam en zit ik te broeden op de knoop die ik van binnen voel. Het gesprek gaat over hoe laat we weer beginnen. Wat mij betreft kan het niet vroeg genoeg. Half twee? Het wordt twee uur.

“Kick some ass”

Om twee uur zit ik op de vensterbank in de zaal. Paolo komt naar me toe: “kick some ass” fluistert hij me toe. Als iedereen in de cirkel zit pak ik als eerste de stok. Wat een prachtig instrument is dit toch, de praatstok die ik vasthoud, waarmee ik weet dat ik de tijd heb om de juiste woorden te vinden. Ik begin te praten en de woorden stromen vanzelf. Hoe ik nu ontdek welke knoop er in me zit: niet ontvangen worden in wat ik te geven heb. Hoe lang dat thema al in mijn leven speelt, al vanaf mijn vroegste kindertijd. Dat ik besef hoe dit door de spiegel van de anderen word aangeraakt. Hoe pijnlijk die kwetsbaarheid voelt. En toch ook: hoe heilzaam het is om die te laten zien. Opnieuw huil ik, diep van onder uit mijn buik. Door mijn tranen heen kijk ik de andere mannen aan. Ik zie hun geraaktheid, hun pijn, hun verdriet, hun kwetsbaarheid.

Verbondenheid

Het is voor mij een moment van grote verbondenheid. Misschien wel voor het eerst in mijn leven dat ik me in dit verdriet niet meer alleen voel staan. Ik leg de stok neer.

Jan met de baard zegt dat hij dit waardevoller vind dan welke zweethut ook. Paolo zegt dat hij opnieuw verrast is: hij denkt dat er boosheid en verwijt komt, maar er komt iets van binnenuit, erkenning, opening van emoties. Mooi.

Ik voel me zachter worden. Dankbaarheid voor dit onnavolgbare proces. Dit is waarvoor ik hier ben. Ik kan het van tevoren niet verzinnen, het overkomt me en tegelijkertijd besef ik dat ik er mee instem. Heart of Men.

Toch de zweethut in?

En dan wordt opnieuw de zweethutvraag gesteld: gaan we nu dan toch het vuur aansteken en samen de hut in? Zoals gepland? Of gaan we de hut weer afbreken, en maken we dáár ons ritueel van? Die laatste mogelijkheid krijgt de meeste instemming.

We lopen naar de zweethutplek en voor ik er erg in heb trekt iedereen zijn kleren uit. We gaan de hut in en sluiten de deur. Het is pikdonker. Stil. Niet warm maar ook niet koud. Ik denk aan al die keren, jaren geleden, dat ik het in de hut heet had, benauwd, angst voelde dat ik het niet langer vol zou houden. De vernedering die ik voelde die keer in Frankrijk, met Archie Fire Lame Deer toen het zo heet was dat ik er echt uit moest, maar de andere mannen nog wel een ronde bleven zitten. Nu hoef ik mijn kaken niet op elkaar te klemmen. Ik kijk met open ogen maar zie niks. Af en toe zegt iemand wat. We zingen “I am sailing” zonder veel tekstbeheersing. Ik voel een klein beetje zweet op mijn huid. Geleidelijk aan wordt het benauwd. Tijd om de deur weer open te doen.

We gaan allemaal naakt op de brandstapel staan en roepen de zeven richtingen aan. We dansen rond het vuur dat er nog niet is en dan steek ik het aan. Eerst kleine vlammetjes maar al snel grijpt het vuur om zich heen. Hitte op onze naakte huid. Af en toe keren als het te pijnlijk wordt.

Dan trekken de eersten de kleren weer aan. Ik zit nog een tijd bij het vuur. Gert trommelt. Anderen praten zacht. Wuivend gras. Vogels. Wolken. Vlammen. Een zucht.

Met het water waarmee we de hete stenen hadden zullen begieten, doven we nu het vuur. We lopen terug. Opnieuw tijd voor een maaltijd. Wat eten we als mensen toch veel.

Sjamanen

’s Avonds zijn we welkom bij de andere groep, de sjamanen van Frank en Cathy Coppieters. Voornamelijk vrouwen. Pieter gaat niet mee: hij heeft er geen probleem mee om letterlijk naakt te zijn, maar zich figuurlijk bloot geven, daar is hij nog niet aan toe.

We hebben geen idee wat ons te wachten staat maar we worden onthaald met een sjamanistisch ritueel: smudging, klankschalen, trommels, gezang. Ik probeer het te begrijpen maar dat lukt me niet en ik geef me er maar aan over. De sjamanengroep heeft een compleet programma voor ons maar wij hebben niks voorbereid. Jan V. heft een lied aan, we zingen wijfelend mee maar het voelt allemaal wat klungelig. Toch staan de vrouwen van de groep ons stralend en dankbaar aan te kijken. Uitvoerig huggend nemen we weer van elkaar afscheid.

Aanwezig

Tijd voor een biertje. Ik voel me nog wat incompleet en maak het niet te laat.

Opnieuw is het de nacht die helderheid brengt. In de stilte en het duister kijk ik terug op de afgelopen dag en besef hoe waardevol het is wat we hebben gedaan. We hebben onszelf in onze naaktheid aan de vrouwen laten zien. We hebben niks “gedáán” maar we waren aanwezig. We konden de vrouwen ontvangen. Zonder het programma meteen naar onze hand te moeten zetten.

Daardoor hebben we – Pieter ook, die er niet bij was – de ruimte opengetrokken, waardoor er iets binnen kon stromen.  Ik weet nog niet precies wat dat ‘iets’ is maar vermoed dat het met het verhaal van de Maiden King te maken heeft. Frank heeft, uitgedost als oude vrouw in het hutje dat Ivan verder de weg wijst, ook ons de weg verder gewezen. Naar de koffer in de wortels van de oude eik, waarin een haas zit, die een eend bevat, waarin het ei zit waarin de liefde van de Maiden Tsar is opgeborgen. Deze beelden wijzen mij de weg voor de komende tijd, en niet alleen mij, denk ik. Ik lees net het bericht van Paolo over zijn ontmoeting met zijn geliefde, en volgens mij heeft hij ook iets van de inhoud van dat ei teruggevonden en teruggegeven…

De volgende ochtend vertel ik wat over mijn inzichten, over waar we als samenleving in zitten – een gigantische transformatieritueel dat loopt van 1987 tot 2036, de periode dat het zwarte gat in het centrum van de Melkweg, de ‘zetel van Isis’, voor ons vanaf de aarde zichtbaar is. Een ‘Window of Change’, dat zich eens in de 26.000 jaar opent. Deze dagen  zijn we met z’n elven ook in dat zwarte gat gedoken. We hebben iets geleerd en misschien ook iets gekeerd, maar zijn nog niet klaar. We zitten midden in het verhaal. Een nieuwe mythe ontstaat?

Ik lees als afronding een citaat van Robert Bly voor: “We are, at the moment, almost incapable of a mythological understanding of the world. That understanding is not behind us, but ahead of us. It does not involve adversarial thinking, but the sort of double vision that develops in the Underworld.”

Auteur: Jan Roelofs
Verslag mannenworkshop Heart of Men

Heart of men – de kracht van mannen

delen-is-verbinden

In deze serie van drie gastbloggen kan je een verslag lezen over ‘Heart of Men’ een mannenworkshop georganiseerd door Ton van der Kroon en Jan Roelofs in Orval België.

De tranen stromen over mijn wangen en ik kijk de kring rond. Ik zie tien mannen die allemaal op hun manier geraakt zijn door wat ik net heb verteld. Jan met de baard – een van de vier Jannen in de groep – pakt de stok en zegt dat hij mijn kwetsbaarheid waardevoller vindt dan wat voor geweldige zweethut ook. Ik knik. Ja, hier gaat het om.

Heart of Men

Waar gaat het om? Waar zijn we mee bezig? Die vragen stel ik me tijdens de eerste drie dagen van onze mannenvierdaagse “Heart of Men” vaak. Zo vaak dat ik me voorneem: dit nooit weer. Dit is de laatste keer dat ik hieraan meedoe. Dit moet ik niet meer willen: vier dagen met mannen samen, zonder programma, alleen maar met een talking stick. Mooi idee ja, om zo samen de leegte in te gaan, het gebied te betreden waar we het niet meer weten, alleen de man die de talking stick vasthoudt praat, de rest luistert. Van de vorige twee keer weet ik dat dat leidt tot momenten en gebeurtenissen die je werkelijk van tevoren niet kunt verzinnen, maar die achteraf toch een wonderlijke diepte en een magische samenhang blijken te hebben.

Ja, de vorige twee keer liep het goed af, maar dat is toch geen garantie? Deze keer is het moeras waar we in komen zo verstikkend modderig en zijn de suggesties om in actie te komen zo vruchteloos dat ik op zaterdagmorgen alle hoop opgeef. O ja, de trance dans met Gert was mooi, van Pieter leerde ik de Wim Hof ademhaling, met Wim deden we een soort opstelling waardoor zijn vader eindelijk van zijn nek af ging, tijdens de talking stick rondes werden er vele ontroerende en mooie dingen gedeeld, Jan de B. bracht ons in contact met de innerlijke cobra, individueel zijn er best mooie dingen gebeurd, maar het groepsproces slaat nergens op en gaat nergens heen.

Maiden Tsar

Ik heb echt mijn best wel gedaan. Op donderdag doe ik voor het eerste de suggestie om toe te werken naar een zweethut, die we met respect voor de Indiaanse traditie toch op onze eigen manier willen gaan invullen. Algemene instemming: ja, laten we dat gaan doen. Ik doe wat praktische voorbereidingen, maar voel nog niet dat dit inderdaad aan de orde is. Nou ja, zal wel komen, vrijdagavond, zaterdagavond?
Op donderdagmiddag doe ik nog iets anders wat ik al lang van plan was: ik vertel het verhaal van de Maiden Tsar. Een Russisch sprookje waar Robert Bly samen met Marion Woodman een prachtig boek over schreef. Ivan, de hoofdpersoon ontmoet in de Maiden Tsar (de vrouwelije tsaar, ofwel de vrouwelijke koning, een figuur die eigenlijk niet kan bestaan) het Goddelijke Vrouwelijke, maar valt vervolgens in slaap en vergeet haar weer. Na drie pogingen om hem wakker te maken vertrekt de Maiden Tsar en is het aan Ivan om haar liefde voor hem weer terug te vinden. Robert Bly koppelt dit aan de manier waarop we in onze samenleving met het Goddelijke Vrouwelijke omgaan: we zijn de Maiden Tsar al lang geleden vergeten, we zijn collectief diep in slaap.

Ook deze vierdaagse is voor mij weer een poging om mezelf en anderen wakker te schudden, maar hoe geboeid de groep ook naar het verhaal zit te luisteren, ik heb niet het gevoel dat het ‘pakt’. Maar wat verwacht ik dan ook? Ik ben zelf al jaren met dit verhaal bezig, en ontdek er steeds weer nieuwe aspecten in. Neem gefascineerd waar hoe het verhaal zich als het ware in mijn eigen leven ontvouwt. Deze mannen horen het nu voor het eerst. Dan mag ik toch wel een beetje geduld hebben?

Waardeloze, besluiteloze groep

Ja, dat geduld heb ik ook wel, althans, bij vlagen. Maar tien minuten later is het weer helemaal weg, en vind het allemaal maar een onuitstaanbaar slap zootje. Zo kom ik mijn eigen ongeduld, mijn dwingende kant, mijn niet-geworteld-zijn-in-mijn-vrouwelijke-bedding tegen. En vind dat onuitstaanbaar. Pieter zegt het onomwonden: hij vindt dit maar een waardeloze, besluiteloze groep. Aan tafel vertrouw ik hem toe dat ik dat zelf ook vind. Althans… voor een deel.

Dat deel blijft zijn kaarten zetten op de zweethut. Op vrijdagmiddag is het volgens mij zo ver: we gaan de hut opbouwen, het hout verzamelen, de stenen klaarleggen. Ton, met wie ik samen het initiatief voor Heart of Men nam, gaat even zijn eigen weg, zoals hij vanmorgen ook al deed. En ook Gert, het andere lid van ons voorbereidingsteam, heeft andere dingen te doen. Met z’n negenen duwen we de kar met dekens naar de zweethutplek. Mannen gaan het bos in om hout te verzamelen, ik zoek op de vuurplek geschikte stenen bij elkaar. Jan V, Pieter en ik bedekken het houten frame met dekens, Pieter controleert van binnen of de hut donker genoeg is.

Aan de ene kant vind ik het fijn dat we nu buiten zijn en concreet met iets bezig. Gistermiddag gingen we ook naar buiten, maar darden toen een beetje doelloos rond de grote eik. Ik vond het vreselijk, ook omdat ik me fysiek niet in staat voelde in de boom te klimmen, wat de helft van de groep wel deed. “En nu?” dacht ik steeds maar. “Wat gaan we nu doen? Wat is nu de volgende stap?” Geen idee. Het verlossende woord kwam van Ton die zei: “Ik heb zin in een kopje thee.” Ja, laten we thee gaan drinken! Je betreedt samen het onbekende, het zwarte gat, dat gebied waar je niet heen wil en dan is daar een kopje thee. Koekje erbij?

Doel

Nu hebben we gelukkig wel een doel, maar ondanks dat begin ik me al doende opnieuw een beetje unheimisch te voelen. Uiterlijk gezien is het zinnig, maar innerlijk voel ik me leeg, onthand. Alsof de energie in dit plan, die daarstraks in de zaal nog zo duidelijk voelbaar was, wegliep terwijl we de kar met dekens over het hobbelige pad voortduwden.

Het verhaal wordt vervolgd in de volgende blog…

Auteur: Jan Roelofs
Verslag mannenworkshop Heart of Men

Mijn weg naar het coachschap

mm_logo_RGB_020616

Ik ben de afgelopen maanden bezig geweest met het oprichten van mijn coachingspraktijk. Nu is het zover, Moedige Mannen coaching is gestart! Dit lijkt mij een mooi moment om een blog te schrijven over mijn weg naar het coachschap. Ik heb veel geschreven over persoonlijke ontwikkeling, stress, burn-out en de omgeving. In deze blog zal ik meer over mezelf vertellen, hoe ik op deze weg terecht ben gekomen en welke uitdagingen ik ben tegengekomen.

De weg

Mijn eerste stap op deze weg was ruim acht jaar geleden. Ik was toen net afgestudeerd aan de Erasmus Universiteit in Marketing Management. Nog voor mijn eerste baan ging het mis. Ik voelde mij licht depressief, erg verdrietig en wat angstig. Toen besloot ik ondersteuning te zoeken bij een psycholoog. Desondanks dit alles had ik vrij snel daarna een baan als marktonderzoeker bij een private equity fonds. Na twee jaar hier gewerkt te hebben besloot ik ontslag te nemen en ging ik op zoek naar een nieuwe baan. Ik ging op zoek naar een bedrijf waar ik meer affiniteit mee zou hebben en/of een functie die helemaal bij mij zou passen. Beide was helaas niet gelukt. Ik had een baan aangenomen die veel op mijn vorige baan leek. Het eerste jaar ging goed, maar vanaf het tweede jaar ging het snel bergafwaarts en kwam ik overspannen thuis te zitten. Ik ben er toen ruim 3 maanden uit geweest waarin ik helemaal tot rust kon komen en zowel privé als in mijn werk afstand kon nemen. Ik durfde echter niet om echt de diepte in te gaan en aan mijn schaduw te werken. Gevolg was dat ik één jaar nadat ik weer aan het werk ging in een burn-out terecht kwam. Ik was depressief, zag geen uitweg, was soms angstig en in paniek. Op dat moment werd het voor mij duidelijk: dit moet mij niet nog een keer overkomen.

Het omslagpunt

Toen kwam ik op het punt dat ik echt aan mijzelf wilde gaan werken. Ik nam afscheid van mijn psycholoog waar ik al jaren liep, omdat zij mij niet meer verder kon helpen. Ik kon het namelijk allemaal wel relativeren, maar mijn problemen werden daardoor niet minder. Toen ben ik psychodynamische therapie gaan volgen. Bij deze therapie werk je vanuit je emoties en je verleden. Dat was erg heftig, maar dat had ik op dat moment nodig. Ik kon trauma’s verwerken, beter leren omgaan met mijn emoties en een stukje wijzer worden. Vroeger dacht ik altijd dat ik de wijsheid in pacht had, maar nu ontdekte ik dat ik op het gebied van persoonlijke ontwikkeling al lang stil stond. In deze periode heb ik dan ook veel zelfhulpboeken en boeken over persoonlijke ontwikkeling gelezen, gemediteerd en regelmatig gesproken met verschillende coaches. Ik begon te ontdekken wie ik ben, wat mijn verlangens zijn en wat mij drijft. Ik leerde voor mijzelf te zorgen.

homepage-slider-afbeelding-puzzel

De puzzelstukjes begonnen op hun plek te vallen. Elk gesprek, boek, coachings- en therapiesessie plaatste weer een stukje op zijn plaats. Al deze stukjes leidde tot één conclusie: mijn passie en motivatie in het leven ligt in het ondersteunen van anderen. Dat is de rode draad in mijn leven, waar ik energie van krijg en wat ik graag doe. Alleen dan wel op een gezonde manier voor mij en voor de mensen om mij heen. Ik wil mensen inspireren, motiveren en vooruit helpen in het leven. Het dieptepunt van mijn burn-out duurde relatief kort. Na een paar maanden voelde ik mij al een stuk beter, omdat ik bovenstaande waarheden begon te realiseren.

Persoonlijke ontwikkeling

Na het dieptepunt van mijn burn-out ben ik gaan kijken hoe ik mijn herontdekte passie en motivatie in de praktijk kon gaan brengen. Hierin sprak coaching mij het meeste aan. Met name het werken vanuit de eigen kracht van een coachee. Ik wilde graag een brede psychologische basis hebben. Hiervoor koos ik de opleiding Toegepaste Psychologie met een specialisatie in coaching en counseling. Vanuit mijn omgeving, coaches en therapeuten kreeg ik ook de bevestiging dat het coachschap bij mij zou passen. De opleiding zelf gaf mij steeds meer vertrouwen. Ik vond de vakken interessant en haalde goede cijfers. Het belangrijkste was nog wel dat mijn praktijktrainingen erg goed gingen en de docenten onder de indruk waren van mijn coachingsvaardigheden. Dit gaf mij het nodige zelfvertrouwen. Door mijn eigen persoonlijke ontwikkeling moest ik ook kijken naar mijn werk en sociale omgeving. Deze paste niet meer bij mij. Het voelde als iets uit het verleden. Samen met mijn werkgever waren wij eruit gekomen om op termijn afscheid van elkaar te nemen. Dit gaf mij de ruimte en tevens de druk om serieus aan een betere toekomst te werken.  In mijn privéleven heb ik in sommige relaties grenzen duidelijker aangegeven en beschermt, relaties (tijdelijk) verbroken en andere relaties versterkt.

Het coachschap

Het keerpunt lag in september 2015 tijdens een tweedaagse coachingsworkshop waar ik mijn persoonlijke missie formuleerde. Vervolgens had ik een gesprek met een vriend over ondernemerschap en zei hij: ‘Waarom doe je het dan niet gewoon?’ En toen dacht ik: ‘Waarom ook niet?, Ik ga beginnen!’ Rond dezelfde tijd las ik een verslag van een onderzoek dat stress en burn-out onder jonge mannen het hoogst was. Na verder onderzoek kwam ik erachter dat dit een groot maatschappelijk probleem is. Tegelijkertijd bleek uit concurrentieonderzoek dat veel coaches vrouwen zijn en dat de ‘look & feel’ vrouwelijk is en geen enkele coach in de omgeving zich specifiek richt op mannen. Toen was het voor mij duidelijk waar ik mij op zou gaan richten: mannen met stress, burn-out klachten en persoonlijke ontwikkeling.  Hieruit is Moedige Mannen coaching ontstaan. Waarom deze naam? Mannen die ondersteuning zoeken zijn moedig, zijn op zoek naar moed en moed staat centraal in mijn eigen ontwikkeling. De volgende mijlpaal was het inschrijven bij de KvK en vanaf dat moment stond het vast en kon ik niet meer terug!

Ik had erg veel behoefte om mijn ervaring en kennis te delen na alles wat ik had meegemaakt en geleerd. Ik besloot een blog te beginnen over en voor mannen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, stress en burn-out. Dit was een mooie nieuwe stap in mijn ontwikkeling, maar erg spannend om mijzelf op deze manier bloot te stellen. Al snel vond ik het echter erg leuk om te doen en gaf het mij veel voldoening. Vervolgens ben ik begonnen met Facebook om een pagina te starten voor mijn blog. De maanden erna heb ik alle voorbereidingen getroffen om te starten met mijn coachingspraktijk: logo en huisstijl, website en ander marketing materiaal ontwikkeld en mij ingelezen en ingewerkt in het coachingsschap en ondernemerschap. Nu is het 12 september: de dag waarop Moedige Mannen coaching  is gestart! Ik ben trots op wat ik tot nu toe heb bereikt en zie uit naar een mooie toekomst als coach!

De website van Moedige Mannen coaching kan je via de volgende link vinden.

Hooggevoelige mannen!?

hoogsensitief 1

Hooggevoeligheid wordt niet vaak geassocieerd met mannen. Er blijken echter net zoveel hooggevoelige mannen als vrouwen te zijn. Hooggevoeligheid  is minder bijzonder dan weleens gedacht wordt, maar liefst 20% van de bevolking is hooggevoelig. In deze blog zal ik het over deze 20% van de bevolking hebben.

Wat is hooggevoeligheid?

Hooggevoeligheid of HSP (High Sensitive Person) is een karaktereigenschap waardoor mensen meer en intenser voelen. Er worden meer prikkels verwerkt waardoor er scherper waargenomen wordt. Dit kan op allerlei gebieden zijn, zoals gehoor, zicht, reuk en voelen. Daarnaast wordt er een indeling gemaakt naar ‘rustzoekers’ en ‘sensatiezoekers’. Rustzoekers zijn mensen met HSP die introverter zijn, overprikkeling proberen te vermijden en die binnen het stereotype beeld vallen. De Sensatiezoekers (High Sensation Seeker) zijn extraverter en die zoeken actief naar prikkels maar zijn tegelijkertijd ook gevoelig voor prikkels. De meerderheid van de hooggevoelige mensen behoort tot de rustzoekers. Door al deze prikkels kan je sneller vermoeid raken. Via je zintuigen neem je de wereld waar en vorm je je realiteit, omdat HSP intenser waarnemen is hun realiteit ook anders.

Ik zie hooggevoeligheid als een plus, net zoals je hoogbegaafd als een plus kan zien. Juist doordat je meer waarneemt kan je intenser genieten van bijvoorbeeld de liefde, kunst, films, filosofie, de natuur en talloze andere onderwerpen. Het kan je leven enorm verrijken. Daarnaast kan je een speciale rol spelen voor andere mensen. Omdat je de dingen anders waarneemt kan je mensen helpen door ‘out of the box’ te voelen. Voordat je echter goed leert om te gaan met je hooggevoeligheid heb je vaak wel een weg te gaan, zeker als man zijnde.

Mijn ervaring met hooggevoeligheid

Sinds ongeveer 5 jaar ben ik erachter gekomen dat ik hooggevoelig en een High Sensation Seeker ben. Voor mij waren vooral mijn tienerjaren erg verwarrend. Ik voelde allerlei gevoelens bij mensen en had constant het idee dat mensen ‘maskers’ ophadden en iets anders zeiden dan dat ik voelde. In deze periode wilde ik veel mensen ‘helpen’. Ik had het idee dat mensen in de war waren en hulp nodig hadden. Uiteindelijk was ik teveel met anderen bezig en maakte anderen teveel gebruik van mij waardoor ik overspannen raakte en een burn-out kreeg. Tijdens deze periode leerde ik dat ondanks dat je van alles voelt je niet alles hoeft ‘op te lossen’ of er altijd iets mee hoeft te doen. In deze periode van contemplatie leerde ik ook mijn rustzoekende kant kennen door letterlijk rust te nemen, grenzen aan te geven en te beschermen, meditatie, zelfhulpboeken en therapie. Hierdoor werd mijn gevoeligheid rijker. Ik geniet meer van de natuur, bioscoop, liefde, dans en heb meer zelfinzicht. Ik leerde ontvangen en gedoseerd te geven. Nu kan ik beter omgaan met mijn hooggevoeligheid en het constructief inzetten. Eigenlijk heb ik het beste van twee werelden: de energie, nieuwsgierigheid en moed om nieuwe uitdagingen op te pakken en de rust, contemplatie en wijsheid om bij mijzelf te blijven. Het is soms nog wel een uitdaging om de ‘Rustzoeker’ en de ‘Sensatiezoeker’ in balans te houden.

Hooggevoelig zijn als man

Hooggevoeligheid wordt vaak moeilijk begrepen en dat is ook logisch. Enerzijds kan het wat lastig zijn om het duidelijk uit te leggen aan mensen die niet HSP zijn en anderzijds is onze maatschappij erg gericht op denken/cognitie en veel minder op gevoelens, zeker bij mannen. Bij vrouwen is meer ruimte voor het tonen van emoties en gevoelens, maar voor mannen is dit vaak moeilijker. Dit kan voor niet HSP-mannen al voor problemen zorgen, laat staan voor hooggevoelige mannen. Omdat je belevingswereld rijker is, is het ook belangrijker dat je dit kan uitten en dat er een voedingsbodem voor is. Omdat je als kind al snel leert wat er van je verwacht wordt ga je een andere ‘rol’ spelen. Voor sommige HSP is dit vrij makkelijk, omdat zij ook goed de gevoelens van andere mensen aan kunnen voelen dus makkelijker als een kameleon door het leven kunnen gaan. De kans is echter groot dat je hierdoor je hooggevoeligheid, en daarmee een deel van jezelf, enorm verwaarloosd en dat kan vaak niet zonder gevolgen. De kansen op overspannenheid en burn-out nemen enorm toe. Hoe kan je dit voorkomen?

Hoe ga je om met hooggevoeligheid als man?

Het belangrijkste is om jezelf centraal te stellen: jij bent de hoofdrolspeler in je eigen film, je bent er niet om anderen te plezieren of te ‘helpen’.  Het lastige is dat er vaak weinig mannelijke rolmodellen zijn om je te stimuleren, zeker als je nog jong bent. Het is belangrijk om je wat los te weken van je omgeving en de stereotypering en overtuigingen die daarbij horen, zodat er meer ruimte voor jou ontstaat. Neem wat meer tijd voor jezelf en om alleen met jezelf te zijn. Op deze manier kan je je niet met anderen bezighouden en kan je de ontdekkingstocht naar binnen beginnen. Dit kan je doen door bijvoorbeeld in een bos alleen te wandelen, mediteren of door yoga. Dit kan in eerste instantie moeilijk en pijnlijk zijn, maar als je doorzet merk je dat je meer tot jezelf komt en verrijk je je intuïtie. Daarnaast zijn grenzen erg belangrijk. Over het algemeen vinden mensen het fijn als je grenzen aangeeft, je bent duidelijk en mensen weten waar ze aan toe zijn. In het begin is het voor iedereen wennen, maar hierdoor creëer je meer ruimte en kan je de dingen doen waar jij energie van krijgt. Daar heeft je omgeving veel baat bij. Op deze manier hoef je niet te verbergen dat je HSP bent.

Als je in het reine met jezelf komt en ermee leert leven dan kan je als man een prachtig voorbeeld zijn van krachtige gevoeligheid. Een man die voor zijn gevoeligheid staat en deze opbouwend kan gebruiken!

Via de faceboekpagina van Moedige Mannen kan je meer lezen over mannen en persoonlijke ontwikkeling.

Waarom werken niet altijd werkt

Het valt niet te ontkennen dat werk een belangrijke rol speelt bij burn-out. Niet voor niets dat een groot deel van het werkgerelateerde ziekteverzuim ontstaat door werkstress. Naar mijn idee zijn daar een aantal oorzaken op de werkvloer voor aan te wijzen.

Maatschappelijke ontwikkelingen
De maatschappij is in de laatste decennia’s complexer geworden. Er wordt verwacht dat mensen werken, opvoeden, mantelzorgers zijn, een sociaal leven onderhouden, een goede
partner zijn en aan persoonlijke ontwikkeling doen. Dat is allemaal leuk en aardig en kan leiden tot een interessant en bezield leven. Het kan echter ook tot een overspannen maatschappij leiden, vooral als een belangrijk domein zoals werk niet echt meewerktAfbeelding werk 1. Ondanks bovenstaande ontwikkelingen houden werkgevers voornamelijk vast aan een werkmodel uit het verleden. De meeste mensen werken nog van 09.00-17.00 en hebben weinig zelfbeschikking over hun werk. Als werkgevers zouden erkennen dat verschillende mensen op verschillende manieren het beste werken en als zij anders naar prestaties zouden kijken dan zou dit een groot verschil kunnen maken. Geef mensen de ruimte en het vertrouwen om hun werk zelf in te delen als zij dit willen. Het ervaren van autonomie is een belangrijk indicator voor werkgeluk en bij het ontbreken hiervan een belangrijke oorzaak van werkstress. Op deze manier kan werk beter worden ingedeeld in het leven van de werknemers. Door het creëren van een optimale werkomgeving voor werknemers volgen de resultaten. Dit is ook het belangrijkste doel van een werkgever om een zo optimale omgeving te creëren voor de werknemers zodat zij optimaal kunnen presteren. Het is heel simpel, elke medewerker wil goed kunnen werken en presteren. Je werknemers zijn het belangrijkste onderdeel van je organisatie, niet je omzet, winst of prestige. Zonder werknemers bereik je niets.

Werving & selectie
Vaak gaat het bij het aannemen van medewerkers al mis. Dit is een cruciaal moment. Veel bedrijven werven medewerkers op basis van wat zij willen i.p.v. wat zij nodig hebben in de organisatie. Er wordt voornamelijk gekeken naar harde eisen, zoals opleiding en specifieke competenties. Tegenwoordig zijn de meeste kandidaten hoog opgeleid en zijn competenties vaak ook te algemeen om daar goed op te selecteren. Organisaties zouden beter kunnen kijken naar:

  • Leerstijlen (hoe iemand informatie opneemt)
  • Persoonlijkheidstypen in relatie tot beroepsomgevingen
  • Basisbehoeften

Op deze ‘zachte’ eigenschappen kan beter geselecteerd worden. Zo kan er naar een match gezocht worden tussen de type organisatie en cultuur van de organisatie met de persoonlijkheid en behoeften van de medewerker. Mensen krijgen een burn-out op het moment dat er langdurige spanning ontstaat tussen de persoon en zijn omgeving. Het gaat naar mijn idee niet zo zeer mis omdat men ‘verkeerd’ werk doet, teveel werkt of het werk niet aankan maar meer dat mensen in de verkeerde omgeving zitten, een omgeving dat voor hun niet stimulerend is.

Falen als onderdeel van de oplossingFalen 1
Naast een goede selectie van personeel is het ook belangrijk om een cultuur te creëren
waarin er ruimte is om te falen en te leren en om te praten over problemen die spelen. Veel burn-out gerelateerde klachten hebben te maken met falen en perfectionisme, als jij als werkgever de ruimte en het vertrouwen kan geven dat falen onderdeel is van het proces naar een oplossing dan kan je al veel problemen voorkomen. Psychische klachten zijn nog steeds een taboe, ondanks dat het de meest voorkomende klachten zijn. Creëer als werkgever een atmosfeer waarin er gepraat kan worden over psychische klachten.

Meer informatie over stress, burn-out en persoonlijke ontwikkeling kan je vinden op de facebookpagina van Moedige Mannen coaching.

Opgebrand op je werk

Burnout werk 1

In mijn eerdere blogs over burn-out heb ik de werkomgeving kort besproken. Hierin gaf  ik aan dat werk vaak niet de bron van een burn-out is, maar eerder een gevolg. Burn-out komt wel vaak tot uiting in een werkomgeving, omdat de verwachtingen explicieter zijn, er gepresteerd moet worden en dat er objectiever op je functioneren wordt gelet dan in privésituaties. Ondanks dat je werk vaak niet de oorzaak van je burn-out is kan het wel een belangrijke bijdrage leveren. In deze blog zal ik het dan ook over de rol van werk hebben bij een burn-out en hoe je hiermee kan omgaan op je werk.

Het vinden van werk dat bij je past

Als je een werkgerelateerde burn-out krijgt dan gaat er hoe dan ook iets mis op het werk. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Als je een baan zoekt kijk je vaak voornamelijk naar de inhoud van de functie, vereiste competenties en of het bedrijf je interessant lijkt. Waar (te) weinig naar wordt gekeken is of het bedrijf wel bij jou past.  Voor je gaat zoeken naar een baan en bedrijf is het goed om hier tijd aan te besteden. Hiervoor kan je de ‘Golden Circle’ gebruiken die ik in mijn blog ‘Man met een missie’ heb beschreven .

Het is belangrijk om te weten wat je interne motivatie is in het leven. Waarvoor kan jij midden in de nacht wakker worden gemaakt? Vanaf dat punt kan je gaan werken naar hoe en wat je wilt gaat doen. Als je hier een beter idee van hebt dan kan je naar een bedrijf en functie zoeken die daarbij past. Op deze manier vergroot je de kans dat je aan het werk gaat in een functie of bedrijf waar je optimaal kan presteren en je kansen op een burn-out kleiner zijn. Zo weet ik dat ik een werkomgeving nodig heb dat een losse hiërarchie heeft met ruimte voor persoonlijke ontwikkeling, de kaders duidelijk zijn maar waar veel ruimte is binnen de kaders en ik geen gestandaardiseerd werk moet doen. Als mijn werkomgeving hier niet aan voldoet, verwelk ik en is de kans op een burn-out of overspannenheid groot. 

Identificatie met werk

Werk is vaak een belangrijk onderdeel van je leven, voor veel mannen voelt het als hun identiteit. Dan werk je niet meer als marketing medewerker, maar dan bén je een marketing medewerker. Wat gebeurt er vervolgens als je, je werk niet meer goed kan uitvoeren? Wat gebeurt er als je faalt? Dan faal jij als persoon en dan ben jij een mislukkeling. Dit is een uitstekende voedingsbodem voor depressie, angsten en een burn-out. Vervolgens kom je in de burn-out en werk je (tijdelijk) niet meer. Wie ben je dan? Wat blijft er over? Je kan in een identiteitscrisis terechtkomen dat je werkelijk kan slopen.

De kunst is dan ook om werk te Burnout werk 2zien als wat het is: ‘werk’. Een belangrijk onderdeel van je leven maar er is meer en het staat los van wie je bent, je identiteit. Je werkt niet alleen; je
bent ook een vader, echtgenoot, sporter, zoon, vrijwilliger, mantelzorger, gamer etc. Je doet je werk voor het geld, omdat je er goed in bent, erin bent gerold of er daadwerkelijk passie voor voelt. Je bent als persoon goed zoals je bent, of je nou werkt of niet. Daarom is het ook belangrijk dat je andere betekenisvolle activiteiten doet naast je werk.

Communicatie over burn-out

Een deel van het aanhoudende probleem bij burn-out is de taboe. Ondanks dat het de meest voorkomende beroepsziekte is wordt het vaak niet geaccepteerd. Wat je zelf hieraan kan doen is hierover praten met collega’s. Taboes worden voornamelijk in stand gehouden door onwetendheid. Mocht je in een burn-out zitten of daar tegenaan lopen en je kan niet meer goed functioneren op werk of je valt uit, dan kan het helpen om het uit te leggen aan je collega’s. Als je hier eerlijk over verteld dan geef je je collega’s de kans om begrip te tonen en kan je ongemak en wantrouwen in de toekomst voorkomen. Daarnaast kan het een eerste mooie stap zijn om zelf verantwoordelijkheid te nemen en eerlijk te zijn. Dit is moeilijk om te doen, maar geeft zeker een goed gevoel en kan nare en moeilijke vragen in de toekomst voorkomen. Tevens maakt dit het makkelijker om in de toekomst weer aan het werk te gaan.

Werken of niet werken?

Er is veel discussie over of je zo snel mogelijk weer aan het werk moet gaan of rust moet nemen bij een burn-out. Naar mijn idee is het belangrijk dat je als je een burn-out hebt je zo snel mogelijk weer in een werksituatie terechtkomt. Dit kan uiteraard rustig opgebouwd worden. Omdat je bij een burn-out vaak te maken hebt met depressie, angsten en besluiteloosheid kan (lange tijd) thuiszitten eerder de symptomen verergeren. Een werkomgeving kan dan structuur, vertrouwen en ritme bieden, mits dit goed begeleid wordt in een stimulerende omgeving. Bij overspannenheid, waar het vaak gaat om vermoeidheid gerelateerde klachten, kan een periode van rust de nodige energie bieden. Het is wel belangrijk om daarna de bronnen van overspannenheid aan te pakken om erger te voorkomen. In beide gevallen, werken of niet werken, is het essentieel om de bronnen van de burn-out aan te pakken:

  • Perfectionisme
  • Controlegericht
  • Geen nee durven zeggen
  • Te betrokken
  • Rechtlijnig denken (star)

Als dit niet gebeurt is de kans op terugval aanwezig.

Huidige baan of nieuwe baan

De vraag of je de huidige baan moet behouden of een nieuwe baan zou moeten zoeken na een burn-out is eigenlijk geen juiste vraag. Het kan namelijk beide en het is niet waar het om gaat. De reden waarom je in een burn-out terecht bent gekomen kan met je werk te maken hebben, maar dit hoeft niet. De essentie van een burn-out ligt bij bovengenoemde punten, dit staat los van je werk. Dit is onderdeel van je persoonlijkheid en je overtuigingen. Nu kan het zijn dat je na ‘soul searching’ en een missie en doelen in je leven te hebben gesteld, je huidige baan of werkomgeving niet meer bij je past. Dan zou ik zeker een andere baan zoeken,  maar als de huidige baan daar prima in past zou ik niets veranderen. Op het moment dat jouw overtuigingen over hoe de wereld in elkaar zit zijn verandert, dan kan je hele perspectief op je werk veranderen. Je kan je werk als het ware in een nieuw ‘licht’ zien, waardoor het in je nieuwe leven past.

Al met al zou ik adviseren bij een burn-out je niet volledig te focussen op je werk, maar de burn-out in een breder perspectief te bekijken. Op het moment dat de puzzelstukjes in je leven weer op zijn plaats vallen, dan zal het ook duidelijk worden hoe je het beste om kan gaan met je werk.

Meer informatie over burn-out en werk kan je vinden op mijn facebookpagina.

Mama’s kindje

 

Moeders 1

Wij mannen zijn over het algemeen mama’s kindjes. Dat is niet raar. Want onze moeders voeden ons op en zijn het meest aanwezig in ons leven. In deze blog ga ik het over de rol van moeders in het leven van mannen hebben.

Warmte van de moeder

Je moeder is je eerste ervaring met een vrouw in je leven. Moeders 2
Nadat je op een vrij brute manier de wereld betreedt kom je direct in de liefdevolle armen van je moeder terecht. Deze liefdevolle omarming verlaat je vervolgens niet of nauwelijks meer in je leven. In de klassieke rolverdeling zorgt de moeder voor de veiligheid, warmte en troost en de vader voor ontdekken, avontuur en grenzen verleggen. Gezamenlijk kunnen beide ouders zorgen voor een goede balans, zodat je een veilige basis hebt van waaruit je verder kan
ontwikkelen en nieuwe ervaringen kan opdoen.
Maar wat gebeurt er als deze balans er niet is?

Feministische maatschappij

In het huidige Nederland leven we in een maatschappij waar in de opvoeding de vrouw centraal staat en mannen vaak een marginale rol hebben. Hierdoor zie je in de ontwikkeling van jongens dat de  ‘feministische’ eigenschappen, zoals empathie, sociaal zijn en samenwerken worden versterkt, terwijl de meer ‘masculiene’ eigenschappen, zoals besluitvaardigheid, assertiviteit, verantwoordelijkheid en competitie, verwaarloosd of zelfs ontmoedigt worden. Dit zie je in de rol van moeders, maar ook bijvoorbeeld in het onderwijs waar voornamelijk leraressen werken.

Afwezige vaders

Vanwege het afwezig of niet beschikbaar zijn van vaders of andere mannelijke rolmodellen domineren de vrouwen (moeders) de opvoeding, maar de moeders kunnen met alle liefde van de wereld de jongens niet leren mannen te worden. Je wordt niet automatisch man op je 18de, dat moet je leren.

Als de jongen ‘volwassen’ is gaat hij aan het werk. Op het werk gelden er andere regels dan thuis en op school en dan slaat opeens de realiteit hard in. Op het werk gaat het vaak om presteren, competitie, assertiviteit en verantwoordelijkheid nemen. Het gevolg is dat jonge mannen gedesillusioneerd worden en die zich moeilijk weten te redden in de maatschappij en problemen krijgen om een positie in te nemen als man. Het is niet voor niets dat in de laatste jaren burn-out onder mannen tussen de 20 en 30 jaar enorm is toegenomen. Het is voor het eerst in de geschiedenis dat jonge werknemers al zo vroeg lijden aan een burn-out. Burn-out klachten zijn de hoofdoorzaak voor ziekteverzuim voor medewerkers tot 25 jaar.

Zelf merkte ik in mijn jongere jaren, toen mijn beide ouders mij opvoeden, dat ik mij goed en in balans voelde. Toen mijn vader niet meer aanwezig was tipte de weegschaal naar mijn moeder toe. Hierdoor merkte ik dat mijn sociale en empathische vaardigheden ver ontwikkeld waren, maar niet goed in balans werden gehouden door het nemen van verantwoordelijkheden en grenzen aangeven en had ik moeite met competitieve situaties. Hierdoor strandde ik in het proces van jongen naar man en verzuimde ik verantwoordelijkheid voor mijzelf te nemen en er te staan voor mijzelf. In mijn geval was de relatie tussen mij en mijn moeder zo ongezond geworden dat ik de band rigoureus moest verbreken, want de mentale navelstreng is veel sterker dan de fysieke. Hoewel dit niet makkelijk was heeft dit ons beiden geholpen om verantwoordelijk te nemen en een gezonde relatie aan te gaan.

Moedige Moederssuper-mama.jpg

Moeders zijn een zegen in het leven en mogen gekoesterd worden. Onthoudt alleen dat een mannelijk rolmodel nodig is om van een jongen een man te maken. Als moeder zijnde is het, neem ik aan, ook niet fijn om alle verantwoordelijkheden te dragen en dan nog het gevoel te hebben tekort te schieten. Geef de vader dan ook de ruimte en het vertrouwen om zijn rechtmatige plek in te nemen.

Mannen: een lieve en zorgzame moeder is een zegen, maar er is een moment om dit los te laten, zowel voor je eigen welzijn als dat van je moeder zodat jij de man kan worden die je kan zijn. Daar zal ook je toekomstige partner je dankbaar voor zijn.

Meer informatie over Moedige Mannen kan je vinden op de Facebookpagina.