Moedige Vader

vader-en-zoon-25908

Je vader is de tweede persoon die je ziet als je de wereld betreed, als het een beetje meezit (los van het ziekenhuispersoneel). De vader is eigenlijk de meest invloedrijke persoon in het leven van een jongen. Of hij nou aanwezig is of niet, hij vormt het eerste beeld wat je hebt van een man.  Mijn vader was voor mij, in mijn jonge kindertijd, een positief rolmodel. Hij zag zichzelf als moderne ridder en had moraal hoog in het vaandel. Hij was regelmatig bezig om mensen te redden, zoals elk zelf respecterende ridder zou doen. Het is dan ook niet raar dat ik mijzelf zeer aangetrokken voel tot sprookjes, fantasie, een ‘moraalridder’ ben en mensen wil ‘redden’. Of wij het willen of niet, vaders drukken een stevige stempel op ons leven als jongen en als man.

Vader als voorbeeld

Een vader die aanwezig is vervult zijn rol als vader en mentor en kan enorm inspirerend zijn en je helpen een gebalanceerde man te worden. Toen ik jong was leerde mijn vader mij allerlei nieuwe dingen, zoals tennissen, schaatsen, fietsen. Dat was best een uitdaging gezien ik half blind ben en geen diepte zie. Door mij te stimuleren en geduld te hebben werd ik zelfverzekerder en leerde ik mijn grenzen te verleggen.  Ik keek erg op naar mijn vader, hij was mijn voorbeeld.

De afwezige vader

Helaas zijn vaders vaak niet aanwezig of beschikbaar. Hierdoor ontstaat er een gat waar vaak de moeder instapt. Moeders doen dit met alle liefde, maar kunnen het gat niet volledig invullen wat onzekerheid geeft voor zowel zoon als moeder.  Als de zoon vervolgens via de puberteit de volwassenheid tegemoet treed, kan je de gevolgen van de afwezige vader en de invloed van moeder sterk merken. Het ‘ritueel’ van jongen naar man ontbreekt. In het boek ‘Terugkeer van de Koning’ wordt dit ritueel duidelijk uitgelegd. Zonder een mentor, een andere man om de jongen te begeleiden, wordt het proces van jongen tot man moeilijk en zal bij sommige jongens  zelfs helemaal uitblijven. Hierdoor zal de jongen weinig verantwoording nemen voor eigen leven, onder de vleugels van moeder blijven en dan een schaduw blijven van de man die hij zou kunnen zijn. Zelf heb ik dit ook meegemaakt in de afwezigheid van mijn vader. Ik miste de kracht, ik trok mij teveel aan van anderen en nam te weinig verantwoordelijkheid voor mijn eigen leven. Ik ben ervan overtuigd dat als mijn vader aanwezig was, zoals hij in mijn jongere jaren was,  ik stabieler zou opgroeien en de transitie van jongen naar man soepeler zou verlopen.

Verantwoordelijkheid nemen

Dit klinkt heftig, maar het kan ook anders. Als vader kan je bij jezelf afvragen of je een vader en zoon 5man bent of een jongen. Neem je de verantwoordelijkheid voor je eigen leven en naar je zoon toe of heb je de verantwoordelijkheid bij je vrouw neergelegd? Het is nooit te laat om je eigen mannelijkheid te verkennen. Je kan bijvoorbeeld het gesprek aangaan met je vader over zijn leven. Je zal merken dat hij ook tegen dingen aanloopt en dat hij ook onzeker kan zijn in zijn rol als vader. Dit kan ook met een andere man die belangrijk is in je leven. Je zal zien dat je veel overeenkomsten tegenkomt en van elkaar kan leren.  Nu ik weer meer contact met mijn vader heb en wij elkaars levensverhalen hebben verteld, merk ik dat wij dichter naar elkaar zijn gegroeid en dat ik nog steeds van hem kan leren en hij van mij. We worden er beide een betere man van.

Moedige Vader

Voor de moeders is het goed om ruimte  te creëren en vertrouwen te hebben in de vaders. Bij het krampachtig vasthouden en beschermen van je zoon  is niemand gebaat en daar wordt niemand gelukkig van. Accepteer dat je beide een verschillende en belangrijke rol hebt in het leven van je zoon. Voor vaders is de opvoeding net zo spannend en onzeker als voor moeders, geef ook de man de ruimte om zijn rol in te nemen. Als man moet je de ruimte dan ook durven in te nemen. Zowel je vrouw als je zoon kunnen daar in het begin moeite mee hebben. Als je moedig doorzet zal je zien dat iedereen gelukkiger wordt. Jij voelt je krachtiger, competent en compleet, je vrouw voelt zich gesteund en trots en je zoon heeft de vader die hij nodig heeft om man te worden.

Kortom, het gezin is in balans als de man zijn rechtmatige positie inneemt als man én vader. Wie wil nou niet een Moedige Man zijn?

Meer informatie over vaders en andere onderwerpen over persoonlijke ontwikkeling kan je vinden op mijn facebookpagina.

Herrijzen uit je as

phoenix-rising

In mijn vorige blogs heb ik veel gesproken over de oorzaken van burn-out klachten, zowel individueel als sociaal/maatschappelijk. Het is belangrijk om te weten waar burn-out klachten vandaan komen, maar nog belangrijker is om te weten hoe je ermee om kan gaan en wat je ermee kan doen. Kortom naar oplossingen werken. In deze blog zal ik meer vertellen over wat ik hierover heb geleerd.

De weg naar herstel

Zoals eerder aangegeven ligt naar mijn mening de eerste verantwoordelijkheid van de klachten van een burn-out bij de persoon zelf. Dit heeft het voordeel dat je ook zelf kan werken aan de oplossing. Uiteraard is dit makkelijker gezegd dan gedaan. Er zijn een aantal punten die ik heb geleerd, zowel uit eigen ervaring met een burn-out als van kennis die ik heb opgedaan van professionals, mijn opleiding en boeken:

  • Vaak ligt de basis van het doorschieten in bijvoorbeeld perfectionisme en controle bij onrealistische overtuigingen. Bijvoorbeeld dat je geen fouten mag maken of dat je sociaal en gezellig moet zijn. Je kan je eigen gedachten over perfectie toetsen door erover te praten met mensen in je omgeving. Hoe denken zij erover? Dit geeft vaak verfrissende inzichten. Hierdoor kan er ook meer begrip komen van de omgeving.
  • Begin met ‘nee’ te zeggen. Dit kan laagdrempelig, bijvoorbeeld een keer nee zeggen om een afspraak te maken met een kennis wanneer je dit eigenlijk niet wil. Eerst zal dit ongemakkelijk zijn, maar des te vaker je dit doet des te beter het aanvoelt. Bijkomend voordeel is dat mensen om je heen beter weten waar ze aan toe zijn en ook jou meer respecteren, omdat jij je grenzen aangeeft.
  • Durf te falen. Vaak houdt de angst voor falen je vast. Door het voorkomen van falen verspil je veel energie om je ‘perfecte’ leven hoog te houden. Succes wordt niet bereikt door het vermijden van falen, maar succes komt na vele malen falen, leren en weer opstaan. Daarnaast faalt iedereen, zelfs of juist de meest succesvolle mensen. Hier komt moed bij kijken.
  • Zorg voor structuur en regelmaat in je leven. Dit geeft je houvast en voldoening. Verwerk in je structuur zaken, zoals sporten, (vrijwilligers)werk, huishouden en ontspanning. Bouw in je structuur ook tijd voor jezelf in, waarin je alleen bent. Je kan bijvoorbeeld denken aan wandelen, mediteren, een terrasje pakken of alleen naar de bioscoop. Op dat soort momenten leer je om op een positieve manier alleen met jezelf te zijn. In het begin is het waarschijnlijk ongemakkelijk, maar op een gegeven moment ga je dat soort momenten waarderen.
  • Als je graag voor andere mensen zorgt is het belangrijk om te onthouden dat je pas echt voor anderen kan zorgen als je voor jezelf kan zorgen. Jij bent de hoofdrolspeler in je eigen film, niet je gezin, je familie, je werk, je vrienden of anderen. Leer van jezelf te houden dan merk je ook dat je ruimte hebt om oprecht van anderen te houden.
  • Het klinkt onmogelijk als je er midden inzit, maar een burn-out biedt je ook een kans. Ik zie een burn-out als een handrem. Je geest en lichaam zeggen dat je te ver bent gegaan en dat er iets moet veranderen. Als je deze kans kan en wil pakken dan kom je er beter uit en kan je de poppenkast achter je laten. Je leert jezelf beter kennen en kan weerbaarder worden.

 

Ondersteunende omgeving

Los van bovenstaande punten is het ook fijn als je omgeving beter om kan gaan met een burn-out. Aangezien de klachten wijdverspreid zijn door alle lagen van de bevolking zou het zeker helpen als de omgeving ook hiervan zou kunnen leren. Zowel de persoon die een burn-out heeft als de omgeving zal hier profijt van hebben. De volgende punten kunnen hierin helpen.

Als familie, vriend en/of partner kan het moeilijk zijn om te zien en te accepteren dat een dierbare een burn-out heeft. De persoon lijkt niet meer zichzelf. Realiseer dat burn-out een serieuze aandoening is en een deel van het probleem kan zijn dat de persoon oprechte aandacht mist uit zijn omgeving. Voor de omgeving is het ook vaak een moeilijke situatie, je ziet iemand om wie je geeft lijden maar het lijkt alsof je er weinig aan kan doen. Als je deze onmacht voelt, probeer er dan alleen voor de persoon te zijn. Het feit dat je interesse toont, luistert en vooral niet oordeelt kan een groot verschil betekenen. Dan leer je ook wat je wel kan doen. Je hoeft niet te adviseren of heel actief te zijn. Bereid je erop voor dat het een lang proces kan zijn van soms wel meerdere jaren. Vaak merk je als omgeving ook de veranderingen die de persoon met een burn-out ondergaat. De dynamiek in bijvoorbeeld een gezin of vriendengroep kan veranderen. Hiervoor is flexibiliteit nodig om je aan te passen aan de nieuwe rollen, maar het kan ook een mooie kans bieden tot betere en stabielere relaties.

Een burn-out is niet makkelijk om mee te leven, zowel voor de persoon die last heeft van de klachten als zijn omgeving. Als jij en je omgeving echter willen werken aan een betere toekomst kan dit een louterende periode zijn. In de volgende blogs zal ik verder ingaan op de rollen van ouders, partners en vrienden in het leven van een man (met een burn-out).

De poppenkastmaatschappij

Poppenkast 1

In mijn vorige blog heb ik gesproken over de relatie tussen persoonlijkheidseigenschappen en het ontstaan van een burn-out. Deze blog gaat over de relatie tussen de maatschappij/omgeving en het ontwikkelen van een burn-out.  Los van de persoonlijkheidseigenschappen speelt de maatschappij ook een belangrijke rol in de ontwikkeling van een burn-out. De combinatie van factoren van opvoeding, sociale relaties, rolpatronen en verwachtingen kunnen een sterke druk leggen op mannen. Het is niet voor niets dat honderdduizenden mannen tegenwoordig aangeven last te hebben van een burn-out en dat stress de nummer 1 aanleiding van ziekte is op de werkvloer. Dit probleem kunnen we dan ook niet alleen als een persoonlijk probleem zien, het is ook een maatschappelijk probleem.

Opvoeding

Wij voeden onze kinderen op om te falen. Dat zit als volgt in elkaar. De babyboomers zijn opgevoed in een moeilijke naoorlogse tijd, zij werden vrij streng opgevoed. Deze babyboomers zijn ook degene die grote maatschappelijke veranderingen hebben ingezet, waardoor er meer vrijheid kwam en een grotere welvaart dan ooit tevoren. Dit heeft ons heel veel goeds gebracht, maar heeft ook een keerzijde.  De combinatie van veel keuzes en vrijheid met veel welvaart, bracht dat wij onze kinderen, met de beste intenties, erg beschermd opvoeden en onze kinderen kunnen ‘verwennen’. Hierdoor krijgen onze kinderen weinig kansen om te falen en de kans om een realistisch beeld te vormen van hoe de wereld werkt en om weerbaar te worden. Kortom, een recept voor problemen.

Voor jongens speelt er nog iets anders mee. De opvoeding van jongens ligt voornamelijk bij  vrouwen via moeders, oma’s en leraressen op scholen. Vaders zijn regelmatig fysiek niet aanwezig of niet beschikbaar voor de zonen. Dit houdt in dat jongens met ‘feminiene’ waarden worden opgevoed, zoals, empathie, samenwerken en nadruk op het gevoelsleven. Met deze waarden is op zich helemaal niets mis, maar als het niet gebalanceerd wordt met ‘masculiene’ waarden, zoals besluitvaardigheid, competitie en actiegerichtheid worden onze jongens volledig uit balans opgevoed. In het kort komt het erop neer dat het moeilijk is voor een moeder om van een jongen een man te maken, daar is toch echt een man voor nodig. In toekomstige blogs ga ik verder in op de relatie met ouders.

Niet omdat het moet, maar omdat het kan

We leven in een mooie tijd waar alles kan en weinig moet. Er zijn eindeloze keuzes. Alleen al bij het kopen van onze voeding kunnen we kiezen uit honderden merken en variaties. Laat staan bij keuzes, zoals studie en werk. Echter bij een teveel aan keuzes kunnen mensen moeilijk beslissingen maken en krijgen we ‘keuzestress’. We functioneren het beste bij enkele keuzes. Dit is een van de grote problemen in de huidige maatschappij: onze hersenen zijn niet gemaakt om zoveel keuzes te maken. Daarnaast worden wij ook gestimuleerd door onze omgeving om vooral zoveel mogelijk te doen: opleiding, relatie, sporten, vrienden, vrijwilligerswerk, kinderen, carrière etc. Als je dit combineert met bovenstaande opvoeding kom je uit op een man die geleerd heeft  dat hij geen keuzes hoeft te maken, omdat je als jongen niets tekort mocht komen en die nu in de realiteit komt waar hij keuzes moet maken en ‘schaarste’ wordt gecreëerd. Hierdoor ontstaat er een harde clash tussen het aangeleerd gedrag en de eisen van de maatschappij. Hierin kan de man het onderspit delven en uiteindelijk ook de maatschappij.

De productie van arbeiders

Het huidige onderwijssysteem, zeker het middelbaar en hoger beroepsonderwijs, is volledig gericht op arbeid. We worden in onze studiejaren klaargestoomd om toegevoegde waarde te leveren aan organisaties. In dit proces wordt vergeten dat lelearning-conformityerlingen mensen zijn en dat het leven uit meer bestaat dan ‘toegevoegde waarde’ bieden. Waar het in het begin van de 19e eeuw goed was om uniform onderwijs te hebben, omdat er veel mensen

nodig waren die hetzelfde werk deden (fabrieksarbeid), is dat nu wel anders. De benodigde vaardigheden liggen meer op het mentaal vlak en er wordt meer creatief denken verwacht. Hier ligt een gat tussen waartoe de leerlingen worden opgeleid en wat de maatschappij nodig heeft. Daarnaast speelt de grote keuze aan opleidingen en het ontbreken van goede begeleiding in de keuze ook een belangrijke rol. De aandacht van het onderwijs op werk en prestaties creëert enerzijds faalangst en onzekerheid en is te eenzijdig. Het leven bestaat uit meer dan werk. Dit wordt vervolgens doorgetrokken in het bedrijfsleven, waardoor veel mensen op het werk daadwerkelijk in de burn-out terechtkomen. Dit komt, omdat er op het werk een duidelijke verwachting is. Je krijgt loon voor een bepaalde prestatie. Hier valt het sneller op als je vastloopt en wordt je eerder aangesproken als je niet goed functioneert dan in je privéleven.

Het ‘sociale’ netwerk

Over het algemeen is het fijn om een bruisend sociaal leven te hebben, het kan gezellig zijn en de mensen om je heen kunnen je ondersteunen. Het kan echter ook averechts werken, vooral bij mannen. Het maatschappelijk beeld van mannen is dat zij sterk moeten zijn of beter nog geen ‘zwakte’ mogen laten zien. Om mee te draaien in de maatschappij kunnen de meeste mannen zich niet veroorloven om zich kwetsbaar op te stellen of ondersteuning te vragen. Dit geldt nog sterker voor mannen die perfectionistisch zijn, zichzelf wegcijferen, loyaal zijn en geen nee durven te zeggen. Als vrienden onder elkaar is het vaak (bijna) onmogelijk en je partner ziet je vaak  liever ook niet (te) kwetsbaar. Hierdoor kan de schaamte en de klachten toenemen.

De poppenkast

Al met al speelt de maatschappij en de sociale Verkeerde ontwikkeling maatschapij
omgeving een belangrijke rol in de toename van burn-out klachten in Nederland. Ik noem de maatschappij dan ook een poppenkast. Er
wordt verwacht dat je verschillende maskers opdoet in verschillende rollen als vader, man, zoon, werknemer, vriend etc. De één kan hier goed mee omgaan, maar de ander kan zichzelf hierin makkelijk kwijtraken. Hoewel we het allemaal graag willen wordt authenticiteit in de maatschappij minder gewaardeerd dan meegaandheid. In mijn volgende blog zal ik ingaan op hoe je met een burn-out kan omgaan en hoe de omgeving zich ondersteunend kan opstellen.

De opgebrande man

Burnout 4

Iedereen kent er wel  één. Een man die wegens ‘vage’ of ‘onverklaarbare’ redenen thuis zit. Er wordt vaak niet over gesproken, zowel door de man zelf als door zijn omgeving. Wij weten het allemaal: het gaat om een opgebrande man oftewel een man met een burn-out.

Mannen en burn-out klachten

Uit onderzoek van de jaarlijkse arbeidsmonitor van TNO blijkt dat in 2014 bijna 16% van de werkende mannen tussen de 25 – 44 jaar aangeeft last te hebben van burn-out klachten op het werk. Stress is dan ook de nummer 1 oorzaak voor ziekte op de werkvloer. Dit is echter nog maar het topje van de ijsberg aangezien dit onderzoek alleen gericht is op de werksituatie en op zelfrapportage. Mannen zullen niet snel toegeven dat ze last hebben van burn-out klachten en ironisch genoeg de mannen die hieronder lijden al helemaal niet.

Wat is burn-out?

Burn-out is een veelgebruikte term en slaat op (een combinatie van) een aantal symptomen, zoals futloosheid, depressie, angst en besluiteloosheid. Maar ook fysieke klachten, zoals hoofdpijn, nekklachten en hartkloppingen. Het wordt veroorzaakt door spanning tussen het individu en zijn omgeving.

In deze blog staat het individu centraal en mijn volgende blog gaat over de omgeving. Voor mij staat het individu voorop, omdat ik vind dat de eerste verantwoordelijkheid bij de persoon zelf ligt. Als de verantwoordelijkheid bij jezelf ligt dan kan je er ook wat aan doen. Anders  ben je slechts het slachtoffer van je genen of omgeving en maak je jezelf machteloos.

Burn-out en persoonlijkheidskenmerken

Tegenwoordig erkennen experts dat burn-out voortkomt uit het doorschieten van de volgende persoonlijkheidskenmerken:

  • Perfectionisme
  • Controlegericht
  • Geen nee durven te zeggen
  • Betrokken
  • Rechtlijnig denken (star)

Deze  kenmerken houden elkaar in stand en versterken elkaar. Zo durf je bijvoorbeeld geen nee te zeggen, omdat je perfectionistisch bent. Nee zeggen staat dan gelijk aan falen of teleurstellen. Door rechtlijnig te denken wordt de alles-of-niets-mentaliteit gevoed en dat er geen middenweg is. Dit is een gevaarlijke cocktail van persoonlijkheidskenmerken. J

De kwetsbaarheid van mannen

Los van bovenstaande punten zijn mannen ook kwetsbaar voor een burn-out om de volgende redenen:

rambo-1

  • Mannen vinden dat zij ‘sterk’ moeten zijn en dit wordt ook van hun verwacht. ‘Sterk’ wordt dan gezien als een soort Rambo, onkwetsbaar voor rondvliegende kogels. Kwetsbaarheid en emoties tonen is ‘not done’. Maar ja, ook mannen zijn mensen en mensen zijn nou eenmaal niet onkwetsbaar en hebben emoties. Deze emoties komen dan ook vroeg of laat bovendrijven, maar niet op een manier waarop je dat zou willen.
  • Mannen kunnen, in tegenstelling tot vrouwen, problemen vaak niet goed bespreken met hun vrienden of partner en vaak ook niet bij andere mensen in hun omgeving.
  • Derde reden is dat de coping strategie waar mannen problemen mee te lijf gaan vaak niet effectief genoeg zijn om met burn-out symptomen om te kunnen gaan. Strategieën zijn vaak gericht op afleiding (sport, afstand nemen van de situatie, verslaving) of actiegericht. Hoewel deze strategieën zeker in het begin wel kunnen werken is het op termijn ook nodig om naar oplossingen te kijken en problemen te confronteren.

Hoewel het probleem en de oplossing bij de man zelf liggen ontstaan burn-out klachten niet in isolatie, maar altijd in relatie tot de omgeving. Naar mijn mening is het ook niet alleen een individueel probleem, vooral gezien hoeveel mensen deze klachten hebben en hoe de maatschappij eronder lijdt. In mijn volgende blog zal ik het dan ook hebben over de maatschappij/omgeving en de blog erna over hoe je om kan gaan met een burn-out.

Wat is jouw verhaal? Deel jouw ervaring via de comment box of via mijn facebookpagina. Op de pagina zal ik de komende tijd ook meer informatie delen over burn-out.